Nhắc đến chiến tranh có lẽ ai trong chúng ta cũng sẽ lập tức liên tưởng đến bom đạn, mất mát, đau thương. Song, đó không phải tất cả, “chiến tranh” cũng không quên gọi nhắc về những người anh hùng thời đại – những người lính chiến đấu và hi sinh thầm lặng cho nền độc lập dân tộc. Một trong những truyện ngắn tiêu biểu với đề tài tôn vinh người lính, viết về những nữ thanh niên xung phong đó là “Những ngôi sao xa x hat o i^ prime prime của nhà văn Lê Minh Khuê. Nhân vật chính trong tác phẩm - Phương Định - là nhân vật giành được nhiều sự yêu mến, cảm phục của người đọc bởi vẻ đẹp ngoại hình, tâm hồn và sự dũng cảm, ngoan cường, bình tĩnh ung dung trước hiểm nguy.

Phương Định có hoàn cảnh sống và chiến đấu vô cùng khó khăn, gian khổ. Cô cùng với những người đồn đội của mình sống trên một cao điểm, trọng điểm của tuyến đường Trường Sơn, giữa mênh mông khói bụi v bom đạn hủy diệt của kẻ thù. Công việc của họ là “đo khối lượng đất lấp vào hố bom, đếm bom chưa nổ và nế cần thì phá bom". Với công việc ấy, các cô gái phải đối diện với thần chết từng phút, từng giờ, “thần kinh căn như chão, tim đập bất chấp cả nhịp điệu chân chạy mà vẫn biết rằng khắp chung quanh có nhiều quả bom chư nổ". Trong lúc các đơn vị thường ra đường vào lúc mặt trời lặn và làm việc có khi suốt đêm thì các cô, tổ trình sả mặt đường, phải chạy trên cao điểm cả ban ngày, dưới cái nóng trên 30 độ. Từ cao điểm trở về, chỉ còn thấy “ha con mắt lấp lánh”, “cười thì hàm răng lóa lên khuôn mặt nhem nhuốc". Nhiệm vụ của họ thật quan trọng nhưn cũng đầy gian khổ, hi sinh, thể hiện phần nào hiện thực cuộc chiến đầy khắc nghiệt. Và cũng từ đó, ta thấy sán ngời lên tỉnh thần yêu nước, đầy quả cảm của các cô gái thanh niên xung phong.

Ấn tượng đầu tiên về Phương Định là vẻ bề ngoài đáng yêu, trẻ trung, xinh xắn và đầy sức sống. Cũng như bao cô gái mới lớn khác, Phương Định rất nhạy cảm và hay quan tâm đến ngoại hình của mình. Cô tự đánh giá về mình: “Tôi là con gái Hà Nội. Nói một cách khiêm tốn tôi là một cô gái khá. Có hai bím tóc dày, tương đối mềm, một cái cổ cao, kiêu hãnh như hoa loa kèn”. Còn đôi mắt của cô được các anh lính lái xe nhận xét: “Cô có cái nhìn sao mà xa xăm". Cô biết mình được nhiều người nhất là các anh lính lái xe để ý và có thiện cảm. Điều đó làm cô vui và tự hào. Nhưng cô không hay biểu lộ tình cảm của mình, cô luôn kín đáo giữa đám đông. Trong khi các cô gái khác vây quanh các anh bộ đội thì cô “đứng ra xa, khoanh tay trước ngực và nhìn đi nơi khác, môi mím chặt tưởng như kiêu kỳ". Nhưng thực ra trong suy nghĩ của cô những người đẹp nhất, thông minh, can đảm cao thượng nhất là những người mặc quân phục có ngôi sao trên mũ. Và cô còn dành tình yêu, niềm cảm phục cho những người lính chiến sĩ hàng đêm cô gặp trên trận địa.

Mặc dù còn rất trẻ nhưng Phương Định là một cô gái rất gan dạ, dũng cảm có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc. Điều đó được tác giả tập trung thể hiện trong một lần phá bom của Phương Định. Mặc dù đã quen với công việc nguy hiểm này, thậm chí một ngày có thể phả bom đến bốn, năm lần nhưng mỗi lần vẫn là một thử thách từ thần kinh đến cả ý nghĩ. Từ khung cảnh và không khí chứa đầy sự căng thẳng: “Vắng lặng đến phát số cây xơ xác, đất nóng khi đen dật dờ trong không trung...”. Đến cảm giác “cảm thấy có ánh mắt của các anh chiế sĩ dõi theo mình nên cô sẽ không đi khom. Các anh ấy không thích cái kiểu đi khom khi có thể đàng hoàng mà bước tới". Đến lúc ở bên quá bom đảo, xới, với những cảm giác hồi hộp, căng thẳng và thỉnh thoảng lưỡi xẻn chạm vào quả bom. Một tiếng động sắc đến gai người cứa vào da thịt. Cô rùng mình và nhận ra sao mình lại quá chậm. "Vỏ quả bom nóng lên. Một dấu hiệu chẳng lành". Trong lúc chờ bom nổ, cô có thoáng nghĩ đến cái chết nhưng là một cái chết mở nhạt. Cô không sợ hi sinh mà chỉ sợ bom không nổ vì nếu như vậy sẽ không thông đường cho đoàn xe ra trận được.

Bên cạnh đó, Phương Định cũng là một cô gái hồn nhiên, trong sáng, nhiều mơ mộng và giàu tình cảm. Cô rất thích hát. Sống trong hoàn cảnh ác liệt của bom đạn trên chiến trường Trường Sơn, lúc nào cũng cận kề và cái chết, cô vẫn không bỏ đi sở thích của mình. “Thường cứ thuộc một điệu nhạc nào đó rồi bịa ra lời mà hát. Lời tôi bịa lộn xộn mà ngớ ngẩn đến tôi cũng phải ngạc nhiên, đôi khi bỏ ra mà cười một mình". Cô hát trong những khoảnh khắc “im lặng” khi máy bay trinh sát rẻ rẻ trên đầu, khi cơn bão lửa sắp chụp xuống cao điểm. Cô hát để động viên đồng đội và cũng là để động viên chính bản thân mình, để gửi vào trong tiếng hát nỗi khát khao của tuổi trẻ, của người chiến sĩ, mong được trở về quê hương yêu dấu, được gặp lại người yêu sau bao nhiê nhớ nhung, chờ đợi. Hiện thực tàn khốc chưa bao giờ làm chai sạn tâm hồn của Phương Định. Cô có sở thích có niềm vui và có cả những nỗi niềm riêng. Cô thường nhớ về những kỉ niệm của tuổi thiếu nữ vô tư giữa gia đinh và Hà Nội thân yêu. Gặp một trận mưa đá, ở cô lập tức bộc phát một niềm vui con trẻ, niềm vui ấy nở tung ra, say sưa, tràn đầy. Cô nhặt những hạt mưa đá để rồi bâng khuâng ngơ ngác khi thấy nó tan biến bất ngờ, cũr nhanh như khi nó ập đến. “Tôi bỗng thẫn thờ, tiếc không nói nổi... Tôi nhớ một cái gì đấy, hình như mẹ tôi, cái cửa sổ hoặc những ngôi sao to trên bầu trời thành phố". Tất cả mọi kỉ niệm đẹp nhất ở thành phố Hà Nội, về mẹ, tuổi thiếu nữ trong sáng, vô tư như ùa về, xoáy mạnh trong lòng cô gái. Chính những kỉ niệm đó đã làm dịu ất tâm hồn cô trong hoàn cảnh khốc liệt của chiến tranh. Đối với đồng đội, Phương Định luôn dành cho họ sự mêns phục, yêu mến như một gia đình. Khi chị Thao và Nho ở trên cao điểm, phải ở nhà trực máy nhưng trong lòng Phương Định luôn lo lắng, sốt ruột, đứng ngồi không yên. Cô lo lắng đến mức cáu với cả đội trưởng “Trinh sát chưa về”. Phương Định phát hiện ra vẻ dễ thương của Nho “nhẹ, mát mẻ như một que kem trắng", cũng hiểu rất rõ sở thích của bạn, của đồng đội. Chị Thao thích ghi bài hát mặc dù chị hát toàn sai nhạc, chị Thao còn thích đôi lông mày nhỏ như que tăm. Chị Thao cương quyết, táo bạo trong công việc nhưng lại rất sợ máu và vắt. Với Nho, Phương Định biết Nho thích thêu thùa, trên ngực áo của Nho luôn có một bông hoa. Đặc biệt, Phương Định cũng rất tinh tế khi nhìn thấu sự lo lắng, cuống quýt của Thao đồng thời là sự can đảm, gan dạ của họ trong lần Nho bị thương. Hành động chăm sóc đầy quan tâm, tỉ mỉ của Phương Định như băng bó, tiêm đốc và pha sữa cho Nho cũng toát lên tình yêu thương vô bờ của cô với đồng đội. Giống như cái tình đồng chí trong thơ của Chính Hữu - là cái "Súng bên súng, đầu sát bên đầu/ Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỷ". Những con người ấy vì một cái lí tưởng cao đẹp mà vượt lên trên hoàn cảnh, kề vai sát cánh bên nhau mà chiến đấu. Cái thứ tình cảm đầy thiêng liêng ấy cứ sáng mãi cho đến tận ngày hôm nay! Quả thật đáng ngưỡng mộ và tự hào!

Gấp lại những trang sách đầy xúc động về cuộc sống và chiến đấu của những cô thanh niên xung phong trong "Những ngôi sao xa xôi" nhưng có lẽ hình ảnh Phương Định sẽ mãi rạng ngời tỏa sáng tiêu biểu cho thế hệ trẻ Việt Nam trong kháng chiến. Tự hào và cảm phục biết bao con người, dân tộc Việt Nam anh hùng. Với tư cách là học sinh còn ngồi trên ghế nhà trường chúng ta cần phải luôn luôn nỗ lực, ra sức học tập, rèn luyện đạo đức thật tốt để trở thành những người chủ của đất nước trong tương lai.