Trong đoạn trích "Kiều ở lầu Ngưng Bích", qua 6 câu đầu, Nguyễn Du đã phác họa được quang cảnh thiên nhiên nơi lầu Ngưng Bích cùng tình cảnh, tâm trạng Thúy Kiều. Câu thơ đầu tiên giới thiệu cảnh ngộ "khóa xuân" của nàng. "khóa xuân" ở đây nói về việc nàng bị Tú Bà giam lỏng, để mụ chuẩn bị cho những mưu ma chước quỷ mới. Trước lầu Ngưng Bích, khoảng không gian hiện lên rợn ngợp mà hoang vắng đến ghê người. Hình ảnh đối lập "non xa" >< "trăng gần" giúp mở ra chiều cao, chiều xa, khiến cho lầu Ngưng Bích thêm chênh vênh, trơ trọi giữa trời nước mênh mông. Câu thơ 6 chữ, chữ nào cùng gợi lên sự vô cùng vô tận của không gian: Bốn bề - bát ngát - xa trông. Tất cả các thực thể cũng vì đó mà trở nên cô liêu, bé nhỏ, đơn chiếc: "cát vàng", "cồn nọ", "bụi hồng", "dặm kia". Phép liệt kê càng tô đậm sự ngổn ngang, trống trải, hiu hắt của cảnh vật. Thời gian ở đây tuần hoàn khép kín, triền miên dằng dặc, hết "mây sớm" rồi lại "đèn khuya", thích hợp để đày đọa, chôn vùi tuổi xuân con người. Kiều rơi vào hoàn cành cô đơn tuyệt đối, không có ai để sẻ chia nỗi lòng, chỉ đành bầu bạn với mây, trăng và đèn - những vật vô tri. Nàng "bẽ bàng", mỉa mai số phận bị lừa vào lầu xanh và mất đi trong trắng của mình, lại xót xa cho tình yêu tan vỡ mà trong đó nàng mang danh là "kẻ phụ tình". Nửa giữ trong lòng, nửa gửi vào cảnh; nửa ở đây, nửa về quê hương... Ngòi bút tả cảnh ngụ tình của Nguyễn Du đã giúp bạn đọc hiểu được cảnh ngộ bi kịch và tâm trạng buồn tủi, lẻ loi cùng cực của Kiều.