nghị luận về bài thơ mùa xuân nho nhỏ
Mình gửi nhen ~
#Yukii
Bạn có thể tham khảo bài văn sau:
Nhà thơ Shelly từng viết rằng:
"Thơ ca làm cho những gì tốt đẹp nhất trên đời trở thành bất tử"
Thơ ca hay văn học đã mang đến cái giá trị nhân đạo thật cao cả và vẻ vang cho lịch sử tri thức nhân loại, biến mọi thứ tốt đẹp trường tồn mãi với dòng thời gian bất hủ và văn học luôn đồng cảm với con người một cách sâu sắc và tinh tế nhất. Dõi theo ánh sáng văn chương của con người tài hoa, giàu chất nghệ thuật với hồn thơ lãng mạng - Thanh Hải, tìm lại hơi ấm của "Mùa xuân nho nhỏ" chứa đựng tình cảm dạt dào và suy tư sâu lắng trong trong tâm tư của một người nghệ sĩ văn học. Ta càng thấu hiểu được tâm tình của một thi sĩ lãng mạng đang gửi gắm vào những vầng thơ của mình là những ước vọng tha thiết được cống hiến cả đời cho sự nghiệp vĩ đại của đất nước.
Mở đầu bài thơ với chất văn vốn có của một người nghệ sĩ giàu nghệ thuật, Thanh Hải đã đưa chúng ta về với thiên nhiên tươi đẹp, về với một khung cảnh mĩ lệ khi đất trời bước vào mùa xuân mới:
" Mọc giữa dòng sông xanh,
Một bông hoa tím biếc,
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời. "
Động từ "mọc" được Thanh Hải đem ra đầu câu thơ đã tạo ra điểm nhấn, sự độc đáo của câu thơ một cách thật tinh tế. Hình ảnh bông hoa được nhà thơ đề cập đến một cách thật mông lung, chẳng biết là hoa gì, làm cho độc giả chúng ta liên tưởng đến một loài hoa tương tự là hoa lục súng tím, đó là một hình ảnh thân thuộc mà ta thường gặp ở trên các hồ, sông nước làng quê. Phải chăng tâm hồn nhạy cảm của thi sĩ Thanh Hải đang lung lay trước vẻ đẹp nhẹ nhàng mà đặc biệt đến lạ thường của quê hương ? Không những thế "dòng sông xanh" đã làm ta liên tưởng đến dòng sông Hương - linh hồn của miền đất cổ kính Huế. Không gian trong khổ thơ như được mở rộng ra để nhường chỗ cho làn nước êm dị, hiền hòa của một dòng sông tươi tắn. Không chỉ có khung cảnh đất trời đang chuyển biến mà vạn vật đều có biến chuyển theo, "con chim chiền chiện" đã "hót" vang trời cho ta thấy khung cảnh mênh mông bát ngát mang theo vẻ đẹp tươi tắn đón chào một mùa xuân mới của vạn vật. Sự phối hợp màu sắc hài hòa giữa xanh của "dòng sông" và tím biếc của "bông hoa" đã tạo ra gam màu trầm ấm, thủy chung sâu sắc, phải chăng đó là tấm lòng chung thủy mãi mãi hướng về đất nước của con người tài hoa Thanh Hải ? Những âm thanh vang trời của tiếng chim hót, rồi đến cái màu sắc đẹp đến mê người đã tạo ra một bức tranh thiên nhiên Huế với sức sống mãnh liệt, tươi tắn và tràn đầy sức sống khi đón chào mùa xuân mới.
Không thể nào kìm chế tâm tư của một người nghệ sĩ văn học, Thanh Hải đã bộc lộ cảm xúc dạt dào, thái độ nâng niu trước cái đẹp mĩ miều của mùa xuân nơi đây:
" Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng "
Cụm từ "giọt long lanh" đã gợi ra hàng loạt các liên tưởng đầy thú vị, đó có lẽ là giọt sương lấp lánh qua khe lá trong buổi sớm mùa xuân tươi đẹp, cũng có thể là giọt nắng ban mai ấm áp của xuân mới, nhưng theo mạch cảm xúc của bài thơ có lẽ đây là giọt âm thanh của tiếng chim ngân vang để rồi rơi xuống thành từng giọt niềm vui vào cõi lòng của nhà thơ. Cử chỉ "đưa tay hứng" đã diễn tả được sự trân trọng nâng niu cái đẹp của thiên nhiên, đất trời khi vào xuân với cảm xúc rạo rựng, say sưa. Đặt hoàn cảnh sáng tác bài thơ thì khi ấy là vào cuối đông giá rét , như vậy đây là mùa xuân trong tâm tưởng của nhà thơ Thanh Hải. Người như một ngọn đèn lấp lóe giữa chốn lãnh lẽo, phai mờ như chìm vào trong cái chết lại hướng đến một mùa xuân tươi trẻ, tràn đầy sức sống. Qua đó thể hiện tâm hồn lạc quan, yêu đời và niềm khát khao là vô bờ bến. Những vầng thơ của ông đã khiến ta càng trân trọng và yêu hơn một hồn thơ nghệ sĩ, một tình yêu quê hương đất nước vô bờ.
Mùa xuân của thiên nhiên, đất trời, đã được ngòi bút Thành Hải miêu tả và cảm nhận một cách sâu lắng nhất, bước qua khổ thơ thứ hai, nhà thơ đã chuyển mùa xuân tự nhiên thành mùa xuân của quê hương đất nước - nơi mà tâm hồn của vị thi sĩ mãi mãi hướng về:
" Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy trên lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ. "
Hai hình ảnh hoán dụ đầy tinh tế "Người cầm súng" và "Người ra đồng" đã được nhà thơ viết lên thật tinh tế. "Người cầm súng" chỉ những người lính, những vị chiến sĩ với lòng dũng cảm, quả quyết đang đứng trên tiền tuyến đấu tranh bảo vệ độc lập cho đất nước. "Người ra đồng" chỉ những con người nông dân đang thu gặt một mùa màng bội thu mới giúp phát triển đất nước. Hai hình ảnh hoán dụ được gắn liền với hai nhiệm vụ quan trọng đối với đất nước hiện giờ: Bảo vệ và Phát triển. Chính cái dũng cảm đấu tranh của "người cầm súng" và sự cần cù lao động của "người ra đồng" đã mang đến cho đất nước một mùa xuân ấm áp, tươi đẹp đến như vậy. Dù cho ngọn đèn sinh mệnh của người nghệ sĩ văn học có tắt dần đi thì trái tim ông vẫn luôn hướng về với đất nước cùng tình cảm yêu tổ quốc thật tha thiết, điều đó càng khiến ta thêm trân trọng, yêu quý từng vầng thơ của vị thi sĩ trung hiếu với tổ quốc này. Điệp từ "Mùa xuân" đã giúp ta cảm nhận được hai không gian đang chào xuân mới, một cảnh thì thu gặt mùa màng bội thu tượng trưng cho tia hy vọng may mắn, một cảnh thì chiến đấu bảo vệ tiền tuyến quốc gia tượng trưng cho sự độc lập, hòa bình yên ả. Từ "lộc" được Thanh Hải nhắc lại hai lần như muốn nhấn mạnh rằng: cái lộc ở bên trong đất nước sẽ là lộc của sự phát triển, may mắn, ấm áp của mùa xuân , còn cái lộc bên tuyến quốc phòng là lộc che đậy đi tai mắt của quân thù, giúp quân ta chiến thắng mang đến hòa bình ấm no cho toàn thể dân tộc.
Nhà thơ đã kết thúc khổ thơ bằng hai dòng thơ hàm súc nhưng lại mang theo đó là suy tư của ông pha lẫn với không khí đất trời một cách rất nghệ thuật và sâu sắc:
" Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao "
Nhà thơ như muốn khẳng định rằng không chỉ có cá nhân ông đang cảm thấy hân hoan rạo rực mà cả không khí đất nước đang có sự biến chuyển nhất định qua từ láy "hối hả", "xôn xao". Cho thấy đất nước đang khẩn trương chiến đấu và sản xuất. Tất cả đều háo hức rộng ràng trong mùa xuân thiên nhiên của quê hương.
Trong sự ngập tràn không khí hân hoan, háo hức của chốn xuân, Thanh Hải lại tưởng nhớ đến trang lịch sử hào hùng của dân tộc:
" Đất nước bốn ngàn năm
Vất vả và gian lao
Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước "
Hình ảnh đất nước trong quá khứ đã trải qua bốn ngàn năm với đầy sự vất vả và gian lao được nhân hóa như một người mẹ tần tảo, vất vả gian lao - đã làm nổi bật lên sự trường tồn của đất nước. Để có được sự trường tồn ấy, giang sơn gấm vóc này đã thấm bao máu mồ hôi, nước mắt của các thế hệ , của những năm tháng đằng đẵng hưng thịnh, thăng trầm. Nhưng dù các trở lực có mạnh mẽ đến đâu cũng không khuất phục được ý chí của con người của dân tộc Việt Nam.
Nghệ thuật so sánh " Đất nước như vì sao " là ánh sáng bất diệt của thiên hà, vẻ đẹp linh lung của bầu trời đem, càng là hiện thân của sự bất diệt trong vũ trụ để khẳng định rằng sự trường tồn của đất nước với thời gian là bất diệt, và vẻ đẹp ấy sẽ lung linh mà không phai mờ đi theo tháng năm. Qua đó, Thanh Hải đã thể hiện rằng tâm tư của mình luôn nói rằng: Đất nước trong tương lai sẽ hùng mạnh và giữ mãi vẻ đẹp vốn có của một bản sắc quê hương cao đẹp.
Trước mùa xuân của đất nước, sự đi lên phát triển của cuộc sống, nhà thơ đã khao khát tha thiết được hòa mình vào thiên nhiên, hòa nhập vào đất nước:
" Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hòa ca
Một nốt trầm xao xuyến. "
Điệp từ "Ta làm" kết hợp với điệp cấu trúc đã tạo nên ước vọng mãnh liệt của hồn thơ Thanh Hải. Sự thay đổi cách xưng hô từ "Tôi" sang "Ta" đã thể hiện ước nguyện không chỉ riêng cá nhân mà còn là ước nguyện của mọi người ,từ "Ta" đã làm cho câu thơ trở nên trang trọng, thiêng liêng và cao quý hơn. Nhà thơ đã muốn làm một con chim mang đến tiếng hót vẻ vang cho mọi nhà, càng muốn làm một cành hoa khoe sắc trong cuộc đời để có thể sống một cách thật có ích cho đời. Dù đây chỉ là ước muốn giản dị, khiêm nhường nhưng nó lại mang ý nghĩa vô cùng to lớn, đây là ước nguyện chân thành và đáng quý của một nghệ sĩ văn học muốn cống hiến cho đời những thứ tốt đẹp nhất cho dù nó là thứ nhỏ bé nhất:
" Một mùa xuân nho nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc "
Hình ảnh " một mùa xuân nho nhỏ " có lẽ là hình ảnh ẩn dụ tinh tế cho vẻ đẹp tinh túy nhất của cuộc đời con người. Là ẩn dụ đầy sáng tạo bộc lộ một cuộc đời đẹp , một khát vọng sống đẹp: mỗi con người hãy làm một mùa xuân, đem tất cả những gì tốt đẹp ấy, đem tất cả vẻ đẹp tinh tuý của mình dẫu là nhỏ bé để góp phần làm đẹp cho mùa xuân chung của dân tộc. Lí tưởng cống hiến " Lặng lẽ dâng cho đời" và nghệ thuật hoán dụ tinh tế " Tuổi 20 - thanh xuân" , "Khi tóc bạc - tuổi già" đã cho thấy cống hiến thật cao đẹp không chỉ của riêng ai, không phải ta còn trẻ hay khi ta đã già, mà phải cống hiến ở mọi điểm lúc ta có thể. Đọc khổ thơ làm tôi lại đến nhà thơ cách mạng vĩ đại Tố Hữu từng viết:
"Nếu là con chim chiếc lá
Thì con chim phải biết hót, chiếc lá phải xanh
Lẽ nào vay mà không trả
Sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình"
Nhà thơ đang trong hoàn cảnh bệnh tật , sắp từ giã cõi đời vẫn có những nguyện thuỷ chung sắt son, ông vẫn dặn mình đinh ninh: dẫu ở giai đoạn nào của cuộc đời, dù tuổi hai mươi tràn đầy sức tẻ, hay khi đã già bệnh tật thì vẫn phải sống có ích cho đời, làm đẹp cho đất nước.
Cảm xúc chân thành của nhà thơ không chỉ dừng lại ở khát vọng về cuộc sống, tâm niệm về cuộc đời, tình cảm đối với quê hương, đất nước mà còn thể hệ qua khúc hát yêu thương:
"Mùa xuân ta xin hát
Câu Nam ai, Nam bình
Nước non ngàn dặm mình
Nước non ngàn dặm tình
Nhịp phách tiền đất Huế."
Giai điệu của bài hát "Nam ai, Nam bình" là khúc nhạc quen thuộc của dân ca xứ Huế , là làn điệu quê hương đậm sắc dân tộc : làn điệu trìu mến thân thương vô cùng, không nổi bật không phô trương mà vô cùng sâu lắng. Điệp từ “nước non ngàn dặm” đã nhấn mạnh ngợi ca giang sơn đất nước tươi đẹp không những thế hình ảnh “Nước non ngàn dặm mình” đã cho thấy giang sơn đất nước ấy là của mình của dân tộc mình thể hiện câu thơ gần gũi thân thương thương là niềm tự hào về dân tộc mình và hình ảnh “Nước non ngàn dặm tình” đã cho ta nhận thức nghĩa tình sâu nặng - nước non trở thành nghĩa, là tình - trở thành một phần quan trọng trong ta, gắn bó thiết tha sâu nặng.
Đọc “mùa xuân nho nhỏ”, trái tim ta dường như xao xuyến, một cảm xúc thanh cao, trong sáng từ từ dâng ngập hồn ta. Bài thơ đem đến cho chúng ta bao cảm xúc đẹp về mùa xuân, gợi cho ta suy nghĩ về một lẽ sống cao đẹp của một tâm hồn trong sáng khiến ta cảm phục và tin yêu. Còn gì đẹp hơn mùa xuân ? Có tình yêu nào rộng lớn hơn tình yêu quê hương đất nước ? Thấm nhuần tâm tư, ước nguyện của của nhà thơ, chúng ta càng thêm tin yêu vào mùa xuân của đất nước và “mùa xuân nho nhỏ” trong lòng mình. Thơ ca đã đồng cảm với ta một cách thật sắc và tinh tế nhất, mang đến cho con người chúng ta tinh thần nhân đạo cao cả và lỗi lạc như lời nhà thơ Tố Hữu từng nói:
"Thơ là tiếng nói của tri âm"
(Yukii xin lỗi nếu bài thơ không hay và không đáp ứng đủ nhu cầu của bạn)
Ngữ văn là môn khoa học nghiên cứu ngôn ngữ qua việc phân tích có phê phán những văn bản lưu truyền lại. Đây là môn học giúp chúng ta hiểu biết sâu sắc hơn về ngôn ngữ, văn hóa và tư tưởng. Việc đọc và viết trong môn Ngữ văn không chỉ là kỹ năng, mà còn là nghệ thuật. Hãy để ngôn từ của bạn bay cao và khám phá thế giới văn chương!
Lớp 9 - Là năm cuối ở cấp trung học cơ sở, chúng ta sắp phải bước vào một kỳ thi căng thẳng và sắp chia tay bạn bè, thầy cô. Áp lực từ kỳ vọng của phụ huynh và tương lai lên cấp 3 thật là lớn, nhưng hãy tin vào bản thân và giữ vững sự tự tin!
Copyright © 2021 HOCTAPSGK