Câu 1:Phân tích đoạn thơ bên dưới để làm sáng tỏ tâm niệm của tác giả:" Sống là để cống hiến cho đời."
ta làm con chim hót
ta làm một cành hoa
ta nhập vào hòa ca
một nốt trầm xao xuyến
một mùa xuân nho nhỏ
lặng lẽ dâng cho đời
dù là tuổi hai mươi
dù là khi tóc bạc.
Trong khổ thơ 4, 5 của bài thơ "Mùa xuân nho nhỏ", nhà thơ Thanh Hải đã bày tỏ tâm niệm của mình: "Sống là để cống hiến cho đời": "Ta làm con chim hót... Dù là khi tóc bạc". Trước tiên, khổ thơ thứ 4 là ước nguyện của nhà thơ trước mùa xuân đất nước. Tác giả đã dùng những hình ảnh đẹp của thiên nhiên để nói lên ước nguyện của mình. Nhà thơ muốn làm một con chim hót để đem đến niềm vui cho cuộc đời, muốn làm một cành hoa để dâng hương tô sắc thắm, muốn làm nốt trầm xao xuyến để hòa chung vào bản hòa ca ca ngợi cuộc sống mới. Cách kết cấu lặp lại hình ảnh “con chim, cành hoa” tạo ra sự đối ứng chặt chẽ trong bố cục bài thơ. Đồng thời những hình ảnh trở lại này đã mang một ý nghĩa mới: niềm mong muốn sống có ích, sống cống hiến cho cuộc đời là một lẽ tự nhiên như con chim mang đến tiếng hót, bông hoa tỏa hương sắc cho đời. Đáng quý hơn, nhà thơ ước nguyện là một nốt trầm trong bản hòa ca nhưng lại là một “nốt trầm xao xuyến” làm lòng người xúc động, ám ảnh. Hình ảnh ẩn dụ này thể hiện khát vọng sống cống hiến âm thầm lặng lẽ, khiêm tốn đồng thời nêu lên mối quan hệ giữa cá nhân với cộng đồng, con người với xã hội. Điệp từ “ta làm” càng nhấn mạnh niềm khát khao cháy bỏng được dâng hiến cho cuộc đời của tác giả. Trong khổ thơ có sự chuyển đổi đại từ. Mở đầu bài thơ nhà thơ xưng “tôi” chỉ thi nhân đang say sưa hòa mình vào cảnh sắc xuân. Đến đây lại xưng “ta”. Đại từ “ta” vừa là số ít, vừa là số nhiều. Vì vậy tác giả đã nói lên được cái riêng đồng thời diễn tả cái chung. Đó không chỉ là khát vọng riêng của nhà thơ mà còn là ước nguyện chung của tất cả mọi người. Mặt khác, từ ta còn tạo được sắc thái kiêu hãnh, trang trọng, thiêng liêng của một lời nguyện ước. Nếu khổ thơ thứ 4 là ước nguyện của tác giả trước mùa xuân đất nước thì khổ thơ thứ 5 là mong ước, khát vọng của thi sĩ được sống cống hiến, sống có ích cho đời. Ước nguyện của nhà thơ kết đọng nhất trong hình ảnh: "Một mùa xuân nho nhỏ / Lặng lẽ dâng cho đời". Đây cũng là nhan đề của bài thơ. Hình ảnh “Mùa xuân nho nhỏ” là một sáng tạo độc đáo của nhà thơ Thanh Hải. Mùa xuân vốn là một khái niệm về thời gian vô hình nhưng từ “nho nhỏ” lại làm nó hiện lên có hình khối rõ ràng, cụ thể. Vì vậy, hình ảnh ẩn dụ này còn biểu tượng cho những gì tinh túy, đẹp đẽ nhất về sự sống và cuộc đời mỗi con người. Đồng thời, bộc lộ quan điểm về sự thống nhất giữa cái riêng và cái chung, giữa cá nhân với cộng đồng. Từ đó tác giả thể hiện ước muốn chân thành, tha thiết: muốn làm một mùa xuân nho nhỏ nghĩa là sống đẹp, sống có ích với tất cả sức sống tươi trẻ của mình nhưng rất khiêm nhường, lặng lẽ; là một mùa xuân nho nhỏ dâng hiến, hòa nhập, góp vào mùa xuân lớn của đất nước, của cuộc đời chung. Ước nguyện hóa thân đó vô cùng cháy bỏng nhưng lại được tác giả “lặng lẽ dâng cho đời”. Nghệ thuật đảo ngữ kết hợp với các tính từ “lặng lẽ, nho nhỏ” đã diễn tả thái độ sống cống hiến một cách âm thầm, khiêm nhường nhưng lại vô cùng mãnh liệt, bền bỉ”. Đây là một cách sống thật cao đẹp, chân thành mà giản dị biết bao! Đặc biệt, niềm mong muốn đó không phải chỉ trong một lúc mà là khát vọng của cả cuộc đời: "Dù là tuổi hai mươi, dù là khi tóc bạc". Hình ảnh hoán dụ “tuổi 20, tóc bạc “nói lên sự thống nhất trong tâm niệm của nhà thơ. Tuổi trẻ căng tràn sức sống, sống cống hiến hi sinh. Tuổi già tóc bạc nhưng ý thức trách nhiệm vẫn không thay đổi. Khát vọng sống cống hiến ấy đã trở thành ý thức bất diệt. Điệp ngữ “dù là” thể hiện một thái độ sống vững chãi, không thay đổi, bất chấp thời gian để dâng hiến cho cuộc đời. Đấy còn là khẳng định mạnh mẽ, một lời hứa, lời tự nhủ với lương tâm sẽ mãi là một mùa xuân nho nhỏ trong mùa xuân rộng lớn của quê hương đất nước. Điều đáng nói ở đây là ước nguyện của một con người đang từng ngày, từng giờ, từng phút, phải vật lộn với bệnh tật hiểm nghèo, phải đối mặt với cái chết. Trong hoàn cảnh đó, ta càng thấm thía, trân trọng hơn ý nghĩa của những khát vọng. Có thể nói, ước nguyện của Thanh Hải thật đáng quý, đáng trân trọng làm sao!
Ngữ văn là môn khoa học nghiên cứu ngôn ngữ qua việc phân tích có phê phán những văn bản lưu truyền lại. Đây là môn học giúp chúng ta hiểu biết sâu sắc hơn về ngôn ngữ, văn hóa và tư tưởng. Việc đọc và viết trong môn Ngữ văn không chỉ là kỹ năng, mà còn là nghệ thuật. Hãy để ngôn từ của bạn bay cao và khám phá thế giới văn chương!
Lớp 9 - Là năm cuối ở cấp trung học cơ sở, chúng ta sắp phải bước vào một kỳ thi căng thẳng và sắp chia tay bạn bè, thầy cô. Áp lực từ kỳ vọng của phụ huynh và tương lai lên cấp 3 thật là lớn, nhưng hãy tin vào bản thân và giữ vững sự tự tin!
Copyright © 2021 HOCTAPSGK