* Nỗi cô đơn , buồn tủi của Kiều tại lầu Ngưng Bích 

`-` Lầu " Ngưng Bích " có nghĩa là giọt biếc đọng lại . Lầu là nơi cao sang ,quyền quý , nơi hứa hẹn một cuộc sống nhung lụa , ấm êm , " êm đềm trướng rủ màn che "

`-` " Khóa xuân " là điển tích nói về nơi giam hãm tuổi xuân của những người con gái đẹp . " Một nền Đồng Tước khóa xuân hai Kiều " . Ngưng Bích bỗng hóa thành địa ngục trần gian , thành ngục thất tinh thần , giam hãm tuổi xuân , giam cầm lòng xuân của người con gái

`=> `  Câu thơ đầu tưởng chỉ là một lời giới thiệu nhưng đã gợi ra một hoàn cảnh bi kịch trớ trêu của Kiều

`-` Trong cảnh ngộ cô đơn éo le ấy , nang chỉ còn biết trải lòng mình lên cảnh vật , gửi gắm tâm hồn vào thiên nhiên , lắng nghe tiếng thổn thức phát ra từ tận đáy con tim :

            Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung

            Bốn bề bát ngát xa trông

           Cát vàng cồn cọ  bụi hồng dặm kia

`-` Cảnh tương nơi lầu Ngưng Bích này thật đẹp khoáng đạt như bức tranh được dệt gám thêu hoa : cỏ núi non xa , vầng trăng gần đều thu hút chung vào tâm mắt  , xa xa có những cồn cát vàng , những nẻo đường bụi cuốn

`-`  Câu thơ thứ hai với hai vế tiểu đối , hai từ ngữ đối lập " xa- gần " cùng từ " ở chung " như góp phần hoàn thiện thêm cái cảnh tượng thật nên thơ nhưng cũng thật quạnh quẽ trước lầu đồng thời gợi nên hình ảnh Ngưng Bích trơi vơi giữa mênh mông trời nước  . Nhìn hút về phía chân trời , Kiều thấy lòng vầng trăng như ngự trên đỉnh non , trăng và non như chung một khung trời

`=> ` Có thể nói lầu Ngưng Bích giống như một ốc đảo và Kiều chính là người dạt vào ốc đảo ấy , bị tách biệt thế giới xung quanh . Câu thơ không tả mà gợi đôi mắt xa xăm  , vời vợi , một nỗi buồn câm lặng , không biết ngỏ cùng ai . Nơi quê người đất khách , Kiều chỉ có trăng và non , chỉ có thiên nhiên bầu bạn ở chung . 

`-` Từ " tấm trăng "  là một sáng tạo ngôn từ của một nghệ sĩ bậc thầy về ngôn ngữ . Vì sao tác giả không dùng từ ánh trăng , vầng trăng , hay mình trăng mà lại là tấm trăng . " Tấm " vốn là từ để chỉ vật có mặt phẳng mỏng và dài như tấm gỗ , tấm ván , tấm thảm ,.. hay  dùng để chỉ những vật nhỏ bé không đáng giá bao nhiêu nhưng lại được  trân trọng như " tấm áo manh thâm , đồng quà tấm bánh " , dùng để chỉ cá nhân hay tình cảm trân trọng như tấm thân , tấm lòng , tấn chồng , tấm thịnh tình .

`-` Trong cảnh ngộ của Kiều lúc này chất chứa bao nỗi cô đơn , nỗi buồn , Kiều muốn tìm một sự chia sẻ , đồng cảm . Nhìn ra xa bốn bể chỉ có vầng tầng kia là tri kỉ . Với Kiều  , trăng không chỉ là vật thể kì vĩ , xa xôi của tự nhiên mà trăng như vật thể nhỏ bé , như một tấm thân , tấm lòng ,tấm tình , một người bạn thật gần gũi ,thân thương chia sẻ nỗi lòng . Có lẽ lúc này chỉ có trăng mới hiểu nỗi cô đơn , bẽ bàng nỗi sợ hãi của Kiều , hơn thế , trăng là người chứng giám cho đêm thề nguyền của Kiều và Kim Trọng :

                 Vầng trăng vằng vặc giữa trời

                Đinh ninh hai miệng một lời song song

`=> ` Trăng là bạn , là yếu tố gợi nhắc kỉ niệm thiêng liêng , là hình bóng của cháng Kim nên trăng thật gần gũi , thân tình và xiết bao yêu mến . Cõ lẽ bởi thế mà phải là tấm trăng mới thật hợp lí với nộ tâm nhân vật trong hoàn cảnh này . Từ lầu Ngưng Bích nhìn ra xa , Kiều chỉ thấy :

            Bốn bề bát ngát xa trông

            Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia

`-` Câu thơ sáu chữ  " bốn bể bát ngát xa trông " mà chữ nào cũng gợi lên cái mênh mông , rợp ngợp của không gian trước lầu Ngưng Bích . Các từ " bốn bề bát ngát " trong câu thơ ba gợi tão nét sự mênh mông , rợn ngợp ấy . Cùng với nghệ thuật đảo ngữ , câu thơ làm ta cảm nhận rõ hơn cái rộng lớn , mênh mông của cảnh vật ,cũng như cái trống trái của tâm hồn Thúy Kiều

`-` Đặc biệt , ở câu thơ " cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia " càng khắc họa rõ hơn tô đậm thêm cái mênh mông của khung cảnh xung quanh Kiều . Cảnh có đẹp ,có rộng lớn , nhưng thiếu vắng sự sống . Không một mái nhà , một dáng người hay một bóng cây , một tiếng chim để có thể cảm nhận thấy dấu hiệu của sự sống . Trong không gian ấý nhìn đến hút tầm mắt cũng chỉ thấy những cồn cát nối tiếp nhau , trải dài đến vô tận và những lớp bụi đường bay theo gió cuốn ." Bụi hồng " là bụi có sắc đỏ , theo gió mà bốc lên gợi không gian mờ mịt . Cái mờ mịt của không gian hay cũng là mờ nhạt của tương lai , cuộc đời Kiều . Nó còn xa xôi gợi về cõi hồng trần , tang thương khiến cho con người khổ đau muôn nỗi

4 câu thơ đầu là hoàn cảnh cô đơn, tội nghiệp của Kiều:
                                      Trước lầu Ngưng Bích khóa xuân,
                                  Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung.
                                      Bốn bề bát ngát xa trông,
                                  Cát vàng cồn nọ, bụi hồng dặm kia.
- Sau bao sóng gió vùi dập, lầu Ngưng Bích chẳng qua chỉ là cái "lồng" để Tú Bà giam lỏng Kiều. Tâm trạng buồn đau của nàng bao trùm lên cảnh vật.
- Hai chữ "khoá xuân" Nguyễn Du sử dụng với hàm ý mỉa mai để nói về cảnh ngộ xót xa, đáng thương và trớ trêu của Kiều khi bị giam lỏng ở lầu Ngưng Bích.
- Quang cảnh xung quanh lầu Ngưng Bích hiện lên mênh mông, hoang vắng và lạnh lẽo. Đồng thời gợi sự chơ vơ, chênh vênh, lơ lửng giữa trời của lầu Ngưng Bích.
- Cảnh "non xa", "trăng gần" như cùng chung một vòm trời với nàng nhưng lại câm lặng không thể cùng nàng chuyện trò chia sẻ, khiến Kiều như bị giam trong cô đơn vô vọng.
- Từ láy "bát ngát" càng tô đậm hơn cái vô cùng vô tận của không gian.
- Từ "xa trông" gợi sự trông ngóng của Thuý Kiều về một dấu hiệu của sự sống. Không gian vô cùng trống trải, hoang vắng, không có dấu hiệu của sự sống.
- Hình ảnh liệt kê "cát vàng", "cồn nọ", "bụi hồng", "dặm kia" $\rightarrow$ gợi sự phai nhạt của sự sống, ngổn ngang của cảnh vật.
- Từ lầu Ngưng Bích nhìn ra Kiều chỉ thấy mờ mịt con đường đất đỏ uốn lượn (một không gian mênh mông, hoang vắng, rợn ngợp cách biệt với thế giới bên ngoài).
- Đối lập với cảnh "bốn bề" là lầu Ngưng Bích nhỏ nhoi, làm cho cảnh và lầu vừa có nét tương đồng, vừa có nét tương phản. Cảnh thiên nhiên đó càng làm tăng thêm nỗi cô đơn, nỗi buồn vời vợi trong lòng nàng.

Bạn tham khảo!