`*` "Hoàng Lê Nhất Thống Chí" là tác phẩm đc xem là một cuốn tiểu thuyết lịch sử. Được ghi chép, tái hiện lại do Ngô gia văn phái. Họ là một nhóm tác giả nhiều người, thuộc dòng dõi họ Ngô Thì, sống ở Hà Tây (nay là Hà Nội). Tác giả chính là Ngô Thì Chí và Ngô Thì Du. Dòng họ Ngô Thì thật là quả cảm, họ vừa có tài, vừa làm công việc cao cả là ghi chép sử. Qua đó, tái hiện lại thật oai hùng và khiến ta thêm yêu nước.

Hoàng Lê nhất thống chí là tác phẩm tiêu biểu nhất trong bộ sách Ngô gia văn phái. Tác phẩm được viết dưới hình thức như một cuốn tiểu thuyết chương hồi (có 17 hồi) kể lại những biến cố lịch sử sôi động như Trịnh Sâm lên ngôi chúa, Đặng Thị Huệ được sủng ái trở thành nguyên phi, loạn kiêu binh. Nguyễn Huệ ra Bắc Hà lần thứ nhất, cơ nghiệp họ Trịnh sụp đổ tan tành, Lê Chiêu Thống rước 29 vạn quân Thanh sang xâm lược nước ta, Nguyễn Huệ đại phá quân Thanh, Tôn Sĩ Nghị đại bại, Tây Sơn suy vong rồi bị Nguyễn Ánh diệt, một triều đại mới ra đời: nhà Nguyễn Gia Long. Sự sụp đổ không cưỡng nổi của triều đại Lê; Trịnh và khí thế sấm chớp của phong trào Tây Sơn là chủ đề nổi bật của Hoàng Lê nhất thống chí mà độc giả cảm nhận được.