“Trước lầu Ngưng Bích khóa xuân,
Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung.
Bốn bề bát ngát xa trông,
Cát vàng cồn nọ, bụi hồng dặm kia.
Bẽ bàng mây sớm đèn khuya,
Nửa tình, nửa cảnh như chia tấm lòng..."

Hai chữ “khóa xuân” cho thấy Kiều ở lầu Ngưng Bích nhưng thực chất là bị giam lỏng. Cảnh thiên nhiên xung quanh lầu Ngưng Bích thật mênh mông, hoang vắng, lạnh lẽo. Ngồi trên lầu cao giữa bốn bề bát ngát, trông ra xa, Kiều chỉ thấy dáng núi xa, mảnh trăng gần, cảnh non xa trăng gần như gợi lên hình ảnh lầu Ngưng Bích chơi vơi giữa mênh mông trôi nước. Nhìn xuống mặt đất, cồn cát nhấp nhô như sóng lượn tạo nên một khoảng không vời vợi, mù mịt. Xung quanh không một mái nhà, không một bóng người. Trong cái lầu trơ trọi ấy giam hãm một thân phận cô đơn, tội nghiệp. Các hình ảnh “non xa, trăng gần, cát vàng, bụi hồng” có thể là cảnh thực và cũng có thể là hình ảnh mang tính ước lệ để gợi sự mênh mông, rợn ngợp của không gian, qua đó diễn tả hoàn cành và tâm trạng cô đơn của Kiều. Cụm từ “mây sớm đèn khuya” gợi thời gian tuần hoàn dài dằng dặc mà lại khép kín quấn quanh: sớm làm bạn với mây, khuya làm bạn với đèn, ở chung với trăng. Sớm và khuya, ngày và đêm tâm trạng của Kiều bị dồn lên lớp lớp những nỗi niềm chua xót, đau thương, nàng buồn vì cảnh, buồn vì tình, buồn vì nỗi bẽ bàng ngao ngán… Chao ôi! Tất cả đã khiến lòng Kiều như bị xẻ chia, nàng rơi vào hoàn cảnh cô đơn tuyệt đối. Bằng bút pháp tả cảnh ngụ tình kết hợp thể thống hình ảnh ước lệ, ngôn ngữ giàu sắc thái biểu cảm, Nguyễn Du đã khắc họa bức tranh thiên nhiên mênh mông, vắng lặng. Và trên nền khung cảnh ấy là hình ảnh nàng Kiều lẻ loi, cô đơn với bao nỗi niềm tâm sự đau thương.