Mùa xuân là mùa của hoa thơm cỏ lạ mùa của lễ hội văn hóa dân gian mùa xuân đã hơn một lần đi vào thơ ca của Nguyễn Trãi, Trần Nhân Tông, Hàn Mặc Tử. Đến với bức tranh mùa xuân xinh đẹp của Nguyễn Du trong cảnh ngày xuân, mùa xuân của lễ hội góp thêm một hương sắc mới từ trên đồi cao mùa xuân.

                Mở ra trước mắt chúng ta là một không gian bất tận trong ánh nắng ban mai ấm áp của đất trời lúc này đã vào tháng ba bầu trời Chưa hẳn trong xanh như trời thu nhưng cũng đủ in hình những cánh én rộn ràng bay lượn:

                                        “Ngày xuân con én đưa thoi,

                             Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi.”

               Cái thoi đưa của cánh én hay chính là thời gian mùa xuân trôi đi đến màu mẹ trên nền không gian bao la ấy một bức tranh chấm phá về mùa xuân đẹp như một bức họa dệt gấm thêu hoa.

                                        “Cỏ non xanh tận chân trời,

                                “Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.”

               Màu xanh của cỏ làm nền cho màu trắng của hoa lê tô điểm cho bức tranh thêm trong sáng tinh khôi nhẹ nhàng mà quyến rũ Nguyễn Du đã chọn đúng hai câu thơ chủ gạo để đặt tả mùa xuân một mùa xuân trang nhã đến thế ta đã từng bắt gặp cái hồn cùng mùa xuân trong thơ Nguyễn Trãi:

                                     “Cỏ xanh như khỏi bến xuân tươi,

                                       lại có mưa xuân nước gỗ trời”

               Hay đây là hình ảnh mùa xuân ở một sườn đồi trong thơ Hàn Mặc Tử:

                                        “Sóng cỏ xanh tươi gợn tới trời”

               Và đây là cảnh chảy hội đông vui tưng bừng náo nhiệt:

                                        “Gần xa nô nức yến anh,

                                Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân.

                                         Dập dìu tài tử giai nhân,

                                Ngựa xe như nước áo quần như nêm.”

               Biết bao tài tử giai nhân dập dìu vai sánh vai chân nối chân, dòng người cứ tấp nập, ngựa xe cứ cuồn cuộn, áo quần đẹp đẽ tươi thắm sắc màu cách. Nói ẩn dụ “nô nức Yến Anh” gợi hình ảnh đoàn người du xuân nhộn nhịp, ríu rít vui tươi như chim oanh, chim én nhưng đẹp nhất và lộng lẫy nhất vẫn là những nam thanh nữ tú. Họ là hồn của bức tranh xuân không khí lễ hội được đại thi hào của chúng ta miêu tả rất tỉ mỉ và cụ thể đó là một nét đẹp văn hóa lâu đời của người phương đông đồng thời cũng thể hiện cái phong lưu của chị em Thúy Kiều trời đã về chiều mặt trời đã gác núi:

                                                “Tà tà bóng ngả về tây,

                                      Chị em thơ thẩn giang tay ra về.”

             Nhịp thơ chậm rãi như bước chân nhè nhẹ như nỗi lòng man mác lưu luyến của con người khi hội đã tan cảnh vẫn thanh vẫn nhẹ nhưng tất cả đều chuyển động từ từ. Mặt trời ngả bóng dần về Tây bước chân của con người thì thơ thẩn dòng nước uốn lượn nhẹ nhàng nhưng không còn cái không khí rộn ràng của lễ hội cái nào nào của dòng nước hay chính cái bâng khuâng xao xuyến của dòng người rõ ràng “Cảnh Ngày Xuân” vào lúc xế chiều đã nhuộm màu tâm trạng đại thi hào hình nữ đang dự báo linh cảm một điều sắp xảy ra chỉ ít phút nữa thôi Kiều sẽ gặp mộ Đạm Tiên sẽ gặp chàng thư sinh hào hoa Kim Trọng.

             Bằng tài năng quan sát tinh tế bằng sự nhạy cảm của một tâm hồn thơ cách sử dụng từ ngữ và hình ảnh sinh động Nguyễn Du đã hết lòng tâm huyết vẽ nên một bức tranh mùa xuân thật đẹp có hồn và độc đáo. Chính tình yêu thiên nhiên đất nước, con người đã tạo nên nguồn cảm hứng để ông say sưa với đời lưu giữ trong kho tàng thi ca Việt Nam một bức tranh mùa xuân thật đặc biệt.