Tám câu thơ cuối đoạn trích "Kiều ở lầu Ngưng Bích" thể hiện tinh tế bức tranh tâm trạng nhiều vẻ của nàng Kiều. Hình ảnh "cánh buồm thấp thoáng" gợi lên nỗi nhớ nhà, nhớ cha mẹ và quê hương da diết. Sự xuất hiện của con người chỉ "thấp thoáng", mờ nhạt, khiến nàng càng thêm thấm thía nỗi cô đơn, trống vắng. Kiều trông thấy cánh hoa mỏng manh, vô định, "trôi man mác" giữa dòng nước mà chua xót cho cho cảnh ngộ và tình duyên của mình. Bởi có lẽ, thân phận nàng chính là cánh hoa lạc lối kia, trôi nổi, bọt bèo, không biết dạt về đâu. Cuộc sống nơi lầu Ngưng Bích thật vô vị, tẻ nhạt: "nội cỏ rầu rầu". Cũng màu xanh, nhưng màu xanh của "Cỏ non xanh tận chân trời" lại tươi mới, phủ đầy sức sống; còn màu xanh của "Chân mây mặt đất một màu xanh xanh" lại rợn ngợp, chắn ngắt đến kinh hãi. "Gió cuốn mặt duềnh" và "tiếng sóng ầm ầm" kêu quanh ghế ngồi âu cũng là dự báo cho một tương lai khủng khiếp, đầy rẫy tai ương đang chờ đợi nàng phía trước. Rồi đây, gió cuốn, sóng gào, bão dông sẽ xô đẩy và vùi dập cuộc đời nàng. Cảnh từ xa đến gần, âm thanh từ tĩnh đến động, nỗi buồn từ man mác lo âu đến kinh sợ hãi hùng,... tất cả đều hiện lên qua cái nhìn và tâm trạng của Kiều. Điệp từ "buồn trông" càng tô đậm nỗi buồn chất chồng kéo dài, day dứt đang dâng lên lớp lớp hay chính là điệp khúc tâm trạng đang vang vọng trong lòng Kiều. Qua bút pháp tả cảnh ngụ tình đặc sắc, lấy ngoại cảnh mà nổi bật hóa tâm cảnh, Nguyễn Du đã diễn tả được tâm trạng buồn lo, cô đơn, sợ hãi của Thúy Kiều. 

* Ghi chú:

- Câu mở rộng thành phần: Sự xuất hiện của con người chỉ "thấp thoáng", mờ nhạt, khiến nàng càng thêm thấm thía nỗi cô đơn, trống vắng. 

- Lời dẫn trực tiếp: "Cỏ non xanh tận chân trời" (hoặc "Chân mây mặt đất một màu xanh xanh")