Nguyễn Du (1765-1820) . Tên chữ là Tố Như, hiệu là Thanh Hiên . Quê ở làng Tiên Điền , huyện Nghi Xuân , tỉnh Hà Tỉnh . Ông sinh ra trong một gia đình đại quý tộc nhiều đời làm quan và có một sự nghiệp văn chướng đồ sộ. Các tác phẩm của ông thành công trên cả hai lĩnh vực chữ hán và chữ nôm. Bất hủ trong số đó là tác phẩm Truyện Kiều . Nguyễn Du sống ở cuối thế khỉ 18 đầu thế kỉ 19 là thời kì xã hội phong kiến khủng hoảng trầm trọng ., các  giai cấp tranh dành quyền lực chém giết lẫn nhau . nhiều cuộc khởi nghĩa nông dân nổ ra tiêu biểu trong số đó là cuộc khởi nghĩa Tây Sơn .lật đổ triều đình nhà lê, nguyễn và 20 vạn quân thanh . Sau khi Lê Lợi lên ngỗi , nguyễn du chajy6 theo nguyễn ánh và phải trải qua cuộc sống 10 năm gió bụi . cũng chính thời gian này ông đã trau dồi cho mk nhiều vốn ngôn ngữ dân gian và đó cũng là chìa khóa giúp tjao nên sự thành công của tác  phẩm truyện kiều . Truyện kiều là 1 bài thơ chữ nôm dài 3254 câu được viết dứ trên tác phẩm kim vân kiều truyện của thanh tâm tài nhân nhưng có sự sang tạo vượt trội và thành công vượt trội so với nguyên tác  

Truyện Kiều là tác phẩm thơ tự sự kể về Thúy Kiều, nhân vật chính trong Truyện Kiều, một cô gái tài sắc vẹn toàn, có tâm hồn cao thượng. Nhận dịp du xuân, nàng gặp Kim Trọng, một thanh niên hào hoa phong nhã. Hai người yêu nhau và cùng nhau thề nguyền thủy chung. Nhưng tai họa bất ngờ ập đến với Kiều. Gia đình bị nạn. Kiều tự nguyện bán mình chuộc cha. Bị bọn Mã Giám Sinh và Tú Bà đưa vào lầu xanh. Kiều định tự tử để thoát khỏi cảnh ô nhục nhưng không được. Sau lần mắc mưu Sở Khanh đi trốn bị bắt lại, bị đánh đập tàn nhẫn, nàng đành chịu tiếp khách. Ít lâu sau, Kiều được Thúc Sinh - một kẻ giàu có say mê nàng, chuộc nàng về làm vợ lẽ. Nhưng chưa được một năm Kiều lại bị Hoạn Thư, vợ cả của Thúc Sinh, bày mưu bắt về hành hạ. Nàng bị bắt làm con ở hầu rượu gãy đàn mua vui cho vợ chồng ả. Khổ nhục quá, Kiều bỏ trốn khỏi nhà Hoạn Thư nhưng lại lọt vào một lầu xanh khác. Ở đây, nàng gặp Từ Hải và trở thành vợ người anh hùng này. Phất cờ khởi nghĩa, hùng cứ một phương, Từ Hải giúp Kiều báo ân báo oán. Nhưng cũng chẳng bao lâu, Kiều bị mắc lừa Hồ Tôn Hiến, nàng khuyên Từ Hải ra hàng phục triều đình, Từ Hải bị phản bội và chết đứng. Kiều bị làm nhục và bị ép gả cho một viên thổ quan. Đau xót và tủi nhục, nàng đã tự tử ở sông Tiền Đường nhưng lại được sư Giác Duyên cứu sống. Kim Trọng và gia đình Thúy Kiều đi tìm. Sau mười lăm năm trời lưu lạc, Kiều trở lại sum họp với gia đình. Nàng từ chối không chắp nối mối duyên xưa cùng Kim Trọng mà họ trở thành bạn bè để giữ tình cảm cho được trong sáng và đẹp đẽ.

 Truyện thành công về cả giá trị nội dung và giá trị nhệ thuật .Đó là giá trị tố cáo hiện thực, lêu án xã hội phong kiến thối nát, những thế lực hắc ám tàn bạo, dã man đã chà đạp lên quyền sống và hạnh phúc con người như bọn quan lại tham ô thối nát, bọn buôn thịt bán người, bọn ma cô lưu manh tàn ác; lên án mặt trái của đồng tiền hôi tanh…Giá trị nhân đạo của truyện thể hiện ở việc xót thương cho nỗi đau khổ của con người tài sắc bị dập vùi, nói lên ước mơ về hạnh phúc, tự do và công bằng, đề cao quyền sống của con người…Nguyễn Du còn thể hiện nghệ thuật xây dựng nhân vật đặc sắc, tạo ra những mẫu người với những tính cách tiêu biểu cho cái đẹp, cái xấu, cái thiệu, cái ác… trong xã hội phong kiến suy tàn, thôi nát. Bên cạnh đó là nghe thuật tự sự hấp dẫn, cảm động, tạo ra những tình huống, những bi kịch. Lúc miêu tả, lúc tả cảnh ngụ tình, lúc đôi thoại, câu chuyện về nàng Kiều diễn biến qua trên ba nghìn câu thơ liền mạch.Về nghệ thuật , tác phẩm là sự kết tinh thành tựu văn học dân tộc trên phương diện ngôn ngữ và thể loại  . Với truyện kiều ngôn ngữ văn học dân tộc và thể thơ lục bát đạt đến trình đỉnh cao rực rỡ . Nghệ thuật đã có bước phát triển vượt bậc từ nghệ thuật dẫn truyện đến nghệ thuật miêu tả tâm lý nhân vật