Chủ đề về quê hương, đất nước luôn rực cháy trong thơ ca của những nhà thi sĩ yêu nước. Một trong những tác phẩm nổi bật không thể không nhắc đến bài thơ “Yêu lắm quê hương” của Trần Thanh Tâm với ca từ mộc mạc, đằm thắm, gợi nhớ tình thương yêu trìu mến, những cảm xúc không thể nào quên.

      Trong bài thơ “Yêu lắm quê hương”, thứ tình cảm với quê hương, đất nước không xuất phát từ những gì lớn lao mà nó bắt nguồn từ những điều đơn sơ, giản dị và gần gũi nhưng không kém phần phong phú, đa dạng bởi cảnh sắc thiên nhiên trữ tình đầy tha thiết. Mở đầu tác phẩm là bức tranh đồng quê hiện lên tươi đẹp dưới mắt nhìn của trẻ thơ:

Em yêu từng sợi nắng cong

Bức tranh thủy mặc dòng sông con đò

Em yêu chao liệng cánh cò

Cánh đồng mùa gặt lượn lờ vàng ươm

Từng sợi nắng là bấy nhiêu sợi tình. Sợi tình đó chất chứa những hình ảnh tiêu biểu của quê hương Việt Nam: dòng sông con đò, chao liệng cánh cò, cánh đồng mùa gặt vàng ươm. Những hình ảnh đó hiện lên quá đỗi yên bình, tươi mới và đặc biệt dưới con mắt trẻ thơ, chúng gợi lên vẻ đẹp nên thơ, huyền diệu.

Không chỉ xoay quanh khung cảnh trước mắt, cảnh vật được mở rộng ra với không gian bao la, bát ngát mây trời:

Em yêu khói bếp vương vương

Xám màu mái lá mấy tầng mây cao

Em yêu mơ ước đủ màu

Cầu vồng ẩn hiện mưa rào vừa qua

Nét chữ tình đều hiện hiện từ những điều giản đơn nhất. Từ khói xám nơi gian bếp thân quen phảng phất lơ lửng đến mấy tầng mây cao. Từ những màu sắc rực rỡ của ánh cầu vồng sau những trận mưa rào. Tác giả lặp từ “em yêu” nhằm nhấn mạnh cảm xúc, tình cảm đối với “mơ ước đủ màu” cũng chính là mơ về một cuộc sống ngập tràn tươi vui, muôn màu muôn vẻ. Và tình yêu đó không chỉ dừng lại ở những hình ảnh cụ thể, nó còn ẩn chứa trong con người, đặc biệt là trong tấm lòng của đấng sinh thành cao cả:

Em yêu câu hát ơi à

Mồ hôi cha mẹ mặn mà sớm trưa

Em yêu cánh võng đong đưa

Cánh diều no gió chiều chưa muốn về

Đàn trâu thong thả đường đê

Chon von lá hát vọng về cỏ lau

Chỉ bằng cái nhìn của tâm hồn bé bỏng, trong trắng nhưng đã lột tả hết được bức tranh làng quê bằng ba giác quan. Thị giác với hình ảnh cánh võng đong đưa, đàn trâu thong thả. Vị giác là vị mặn mà của mồ hôi cha mẹ, cánh diều no gió chiều và cuối cùng là thính giác với tiếng hát ơi à, tiếng chon von lá hát vọng. Thiên nhiên trong bài thơ không chỉ được hiện hữu lúc ban ngày mà còn được cảm nhận vào cả ban đêm:

Trăng lên lốm đốm hạt sao

Gió sông rười rượi hoa màu thiên nhiên

Thay vi dùng từ ngôi sao, tác giả khéo léo dùng từ “hạt sao” để miêu tả sự rộng lớn của bầu trời với những vì sao nhỏ bé. Nhân vật trữ tình “em” trong bài thơ đã có cái nhìn tinh tế, sắc nét và nhạy bén về âm hưởng êm dịu, ngọt ngào, sâu lắng từ cảnh vật đến không gian, từ màu sắc đến âm thanh du dương của lời du, tiếng hát, cho đến sự kỳ ảo của bầu trời sao đêm hòa cùng nét suy tư đằm thắm của gió sông rười rượi. Tất cả những điều đó thật dễ dàng làm lay động tâm hồn người.

      Hai câu kết bài góp phần tô đậm lên tình yêu quê hương, đất nước không chỉ giới hạn trong hình ảnh làng quê mà được ví von đến mọi vùng miền của tổ quốc:

Em đi cuối đất cùng miền

Yêu quê yêu đất gắn liền bước chân

Từ “yêu” xuất hiện hai lần trong một câu cho thấy tình yêu quê hương song hành với tình yêu đất nước. Hai thứ tình cảm thiêng liêng đó là cơ sở, là hành trang vững vàng để tạo nên sức mạnh cá nhân giúp mỗi con người hoàn thành tốt nghĩa vụ trong sứ mệnh cao cả của đất nước. Từ đó tạo dựng nên sức mạnh con người toàn dân tộc, xây dựng quê hương, tiến đến một xã hội tươi đẹp.

      Bằng lời thơ mộc mạc, chân thành và thể thơ lục bát giàu cảm xúc, qua bức tranh thiên nhiên trù phú, “Yêu lắm quê hương” khơi gợi cho triệu trái tim người đọc một cảm xúc lâng lâng khó nói thành lời. Cảm xúc đó là tình yêu thương trìu mến, sâu nặng với quê hương đất nước. Tình cảm đó chính là nguồn mạch chảy không ngừng trong tâm hồn con em Việt Nam anh hùng. Qua đó, tác giả muốn nhắc nhở chúng ta rằng, dù ở bất cứ nơi đâu, hãy luôn ghi nhớ về cội nguồn của mình và phải sống để cống hiến, để tạo dựng nên những giá trị tốt đẹp vào công cuộc xây dựng đất nước.