Ông Hai là nhân vật chính trong tác phẩm "Làng" của nhà văn Kim Lân . Ông Hai theo lệnh của kháng chiến phải đi tản cư và ông rất nhớ làng, nhớ những ngày được cùng anh em, đồng chí vào làng kháng chiến . Thế rồi, tình cảm của ông về ngôi làng được thử thách khi nghe tin dữ : làng chợ dầu việt gian theo Tây . Lúc đầu, tin xấu đến làm ông bất ngờ, choáng váng, ko tin đó là sự thật : "Cổ ông lão nghẹn ắng, da mặt tê rân rân... Lặng người đi tưởng chừng ko thể thở được" . Niềm tự hào, niềm tin về làng trong ông bị sụp đổ . Thất vọng, xấu hổ, ông lão cúi gằm mặt xuống mà đi . Về đến nhà, ông nằm vật ra giường, nước mắt giàn ra, đau đớn, tủi nhục . Vì quá đau khổ, người nông dân ấy đã biến nỗi đâu thành sự căm giận những kẻ ở làng dầu theo Tây "chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì..." và nỗi buồn tủi, đau đớn, nhục nhã đã biến thành sự lo sợ, ám ảnh vào cuộc sống đời thường của nhân vật, ông lo cho danh dự của đàn con trong tương lai, lo ko ai người ta chứa , lo người dân chợ dầu ko ai người ta làm ăn, buôn bán cùng... Nỗi lo sợ, ám ảnh cả vào trong giấc ngủ, cả mọi thói quen sinh hoạt của ông . Cứ hễ nghe một đám đông nói tiếng việt gian, cam nhông là ông lão lại bủn rủn chân tay . Ông Hai đã rơi vào tình trạng bế tắc, tuyệt vọng khi bà chủ nhà đáng tiếng đuổi gia đình ông đi, buộc ông phải đấu tranh gay gắt giữa việc về làng hay ở lại, giữa làng với nước . Ông đã quyết định : "Làng thì yêu thật nhưng làng theo Tây rồi thì phải thù" . Tình yêu nước trong lòng người nông dân ấy đã lan rông , bao trùm lên tình cảm làng quê, chi phối mọi tình cảm khác của nhân vật . Tuy dứt khoát như vây nhưng trong lòng người nông dân ấy vẫn ko ngừng nguôi nhớ làng . Thật đau khổ ! Ông chỉ biết tâm sự cùng đứa con út . Lời tâm sự khẳng định tình yêu làng dầu trong ông vẫn sâu lắng, khẳng định tình yêu và niềm tin vào kháng chiến, cụ Hồ . Những lời tâm sự của nhân vật đã khiến người đọc vô cùng xúc động . Tin làng việt gian đã được cải chình cùng với tin nhà ông bị Tây đốt đã khiến ông Hai như được hồi sinh . Ông Hai lại tiếp tục đi khoe về làng, dù có mất mát, người nông dân ấy vẫn có niềm vui, niềm tin về làng, tình yêu làng ko bao giờ phai nhạt . Nói tóm lại, bằng nghệ thuật miêu tả tâm lý nhân vật tinh tế, xây dựng tình huống truyện độc đáo, ngôn ngữ gần với khẩu ngữ... nhà văn Kim Lân đã thể hiện thành công hình ảnh người nông dân mới trong khánh chiến chống Pháp giàu lòng yêu làng, yêu nước và tình cảm ấy đã chi phối những tình cảm khác khiến người đọc vô cùng cảm động .

_

Chú thích :

`@`  câu cảm thán

`@`  lời dẫn trực tiếp