Hình ảnh người lính trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho nhiều nhà văn, nhà thơ. Với giai đoạn kháng chiến chống Mỹ đang diễn ra rất gay go, ác liệt nhất bài thơ " Bài thơ về tiểu đội xe không kính" của Phạm Tiến Duật ra đời trong hoàn cảnh đó. Những chiến sĩ lái xe ở Trường Sơn, thiếu đi những điều kiện, phương tiện vật chất tối thiểu nhưng họ không coi đó là khó khăn mà lại là một cơ hội để người lính lái xe bộc lộ những phẩm chất cao đẹp.  Họ hiện lên với một sức mạnh tinh thần lớn lao của họ, đặc biệt là lòng dũng cảm, tinh thần bất chấp gian khổ khó khăn. Những người lính vẫn hiện lên với vẻ đẹp tâm hồn của người lính lái xe: dũng cảm, hiên ngang, phớt đời, bất chấp hiểm nguy trước biết bao thử thách. Đúng là chiến tranh ác liệt có thể tàn phá những phương tiện kĩ thuật vật chất nhưng không thể đè bẹp được sức mạnh tinh thần của con người. Sức mạnh của tuổi trẻ tình đồng chí đồng đội của những người lính lái xe gắn bó như keo sơn ruột thịt lòng dũng cảm tình yêu nước và ý chí quyết tâm chiến đấu vì sự thống nhất của Tổ quốc đang rực lửa trong trái tim của những người lính bài thơ đã khắc họa nổi bật hình ảnh người lính lái xe ở Trường Sơn trong thời chống Mỹ với tư thế hiên ngang tinh thần lạc quan dũng cảm bất chấp khó khăn nguy hiểm và ý chí chiến đấu giải phóng miền Nam

Ý chí quyết tâm giải phóng miền Nam là biểu hiện vô cùng đẹp đẽ của người lính lái xe và cũng là của cả một dân tộc, một thế hệ trẻ. Khổ thơ vừa là sự khái quát, vừa là đỉnh điểm của chặng đường gian nguy, chặng đường thử thách quyết liệt nhất. Cuộc chiến tranh càng đến những ngày cuối cùng, những chiếc xe càng tiến dần đến hỏa tuyến thì tính chất dữ dội và khốc liệt của chiến tranh càng tăng lên. Hàng loạt những biện pháp nghệ thuật liệt kê, tăng tiến: "Không có kính, không có đèn, không có mui xe, thùng xe có xước" đã thể hiện được tính chất khốc liệt ấy. Nhưng đối diện với thách thức, người lính lái xe càng lạc quan hơn. Những người lính không chỉ sẵn sàng đón nhận thách thức mà còn khẳng định, quyết tâm "xe vẫn chạy" vì "trong xe có một trái tim". Hình ảnh hoán dụ "trái tim" là trái tim yêu nước, trái tim hướng về miền Nam phía trước, trong sự khao khát thống nhất đất nước. Nó đúc kết ý chí chiến đấu và tình yêu Tổ quốc của người lính. Cội nguồn sức mạnh của người lính được tích tụ, kết đọng, sức mạnh làm nên chiến thắng là con người mang trái tim nồng nàn yêu nước. Nếu lấy sức mạnh vật chất, lấy vũ khí, đạn dược thì ta không thể đánh thắng được kẻ thù. Cái làm nên thắng lợi của cuộc kháng chiến chính là sức mạnh tinh thần của cả dân tộc. Đó là tinh thần lạc quan, hiên ngang, dũng cảm, là trái tim nồng nàn yêu nước của thế hệ trẻ Việt Nam.