$@Mẹt$

gửi

Những suy ngẫm về bà và bếp lửa:

Khổ thơ thứ 5:

- Trong bài thơ thì có tới 11 làn tác giả nhắc tới bếp lửa, ngọn lửa và cùng hiện diễn với nó là hình ảnh của người bà, với vẻ đẹp của sự tần tảo, nhẫn nại và đầy yêu thương:

"Rồi sớm rồi chiều lại bếp lửa bà nhen

Một ngọn lửa,lòng bà luôn ủ sẵn,

Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng..."

- Hình ảnh bếp lửa trong câu thơ đầu mang ý nghĩa tả thực về 1 sự vật hữu hình, cụ thể, gần gũi gắn liền với những gian khổ của cuộc đời bà, để rồi từ hình ảnh bếp lửa ấy tác giả đã liên tưởng đến gọn lửa vô hình mà lòng bà luôn ủ sẵn với 1 ý nghĩa ẩn dụ khái quát cao. 

- Nghệ thuật liệt kê, kết hợp với điệp ngữ, hình ảnh ẩn dụ, kết cấu song hành" một ngọn lửa" nhằm nhấn mạnh ngọn lửa vô hình mà lòng bà luôn ủ sẵn, đó là tình yêu thương, đứa hi sinh, sự đoàn kết... và đặc biệt đó là ngọn lửa của niềm tin ấy dai dẳng, bền bỉ, bất diệt mà bà đã chuyền lại cho cháu, những năm tháng tuổi thơ và chính ngọn lửa ấy đã nâng bước chân cháu trong suốt hành trình dài rộng của cuộc đời. 

- Bà không chỉ là người nhóm lửa, người giữ lửa, mà còn là người chuyền lửa, ngọn lửa cho thế hệ mai sau qua dấu (...) ở cuối khổ thơ. 

- Các động từ "nhen, ủ, chứa" càng như nhấn mạnh hơn những ý chí và bản lĩnh của bà - người phụ nữ Việt Nam anh hùng. 

Khổ thơ thứ 6:

- Cuộc đời bà với sự tần tảo và đứa hi sinh vô bờ bến cho con, cho cháu, cho mọi người và cho quê hương đất nước:

"Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa

Mấy chục năm rồi đến tận bây giờ

Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm"

- Câu thơ đã diễn tả một chuỗi những gian truân, vất vả tưởng trừng như không bao giờ dứt. Nhà thơ đã sử dụng phép đảo trật tự từ khi đưa từ láy"lận đận" kết hợp với hình ảnh ẩn dụ "nắng mưa" nhằm diễn tả một cách sâu sắc về cuộc đời vất vả của bà. 

- Cụm từ chỉ thời gian "mấy chục năm rồi""đến tận bây giờ" để diễn tả sự trôi chảy của thời gian và sự đổi thay của cảnh vật, tuy nhiên có một điều không thay đổi đó là thói quen dậy sớm để nhóm bếp của bà. 

- Điệp ngữ "nhóm" được nhắc đi nhắc lại tới 4 lần, đan kết toàn bộ chi tiết tả thực và ẩn dụ tượng trưng khác nhau

"Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm

Nhóm niềm yêu thương, khoai sắn ngọt bùi

Nhóm nối sôi gạo mới sẻ chung vui

Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ"

+ Trước hết, từ "nhóm" trong câu "nhóm bếp lửa ấp iu nồn đượm" là tả thực về 1 bếp lửa hữu hình và bếp lửa ấy đã gắn liền với bóng dáng của người bà thức khuya dậy sớm cần mẫn, nhẫn nại để nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm. 

+ Từ "nhóm" trong câu "nhóm niềm yêu thương khoai sắn ngọt bùi" vừa nói lên ý tả thực là nhóm bếp lửa nấu nồi khoai sắn cho 2 bà cháu ăn đỡ đói lòng trong những năm tháng tuổi thơ cơ cực, thì nó còn ẩn dụ cho tình yêu thương, sự ngọt bùi sẻ chia của hai bà cháu.

+ Từ "nhóm" trong câu "Nhóm nối sôi gạo mới sẻ chung vui" đan kết giữa tả thực và ẩn dụ. Đó là mỗi độ mùa về bà lại nấu lên nồi xôi gạo mới để chia sẻ cho xóm giềng cùng thưởng thức, thì nó còn mang ý nghĩa ẩn dụ tượng trưng cho sự đoàn kết gắn bó tình làng nghĩa xóm. 

+ Từ "nhóm" trong câu "Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ" là hoàn toàn mang ý nghĩa ẩn dụ tượng trưng, đó là ngọn lửa của tìn yêu thương, sự đoàn kết gắn bó, đức hi sinh vô bờ bến mà bà đã chuyền cho cháu từ những năm tháng tuổi thơ, chính vì thế mà bếp lửa của bà trở nên thiêng liêng kì lạ. 

"Ôi kì lạ và thiêng liêng - bếp lửa!"

- Câu thơ cuối là một câu cảm thán với cấu trúc đảo, thể hiện sự ngạc nhiên ngỡ ngàng như vừa khám phá ra 1 điều kì lạ đó là người cháu ở nơi xa nhưng vẫn không sao quên được bếp lửa của bà và tình cảm của bà dành cho cháu, nhớ bà, nhớ bếp lửa đồng nghĩa với nhớ về cội nguồn quê hương đất nước.