Ngày xưa ở quận Cao Bình có đôi vợ chồng nghèo tuy đã lớn tuổi nhưng vẫn chưa có con. Thương họ hiền lành, lương thiện Ngọc Hoàng bèn sai thái tử xuống làm con. Thạch Sanh sinh ra không được bao lâu thì cha mẹ mất, chàng sống trong túp lều cũ kĩ. Một lần tình cờ Thạch Sanh gặp Lí Thông và được hắn rủ về sống chung. Để thoát kiếp nạn làm vật hiến tế cho Chằn tinh, Lí Thông đã lừa Thạch Sanh đi thế thân cho mình. Thạch Sanh giết chết chằn tinh nhưng bị Lí Thông cướp công.
Gặp đại bàng quắp công chúa, Thạch Sanh dùng cung tên bắn đại bàng, cứu được công chúa nhưng lại một lần nữa bị Lí Thông hãm hại, cướp công.
Trong động đại bàng, Thạch Sanh cứu con trai vua thủy tề và được tặng chiếc đàn thần. Hồn chằn tinh và đại bàng hãm hại, Thạch Sanh bị giam trong ngục, nhận ra tiếng đàn của nàng, công chúa đã kể lại mọi chuyện cho vua cha, Thạch Sanh được giải oan.
Trước sự tấn công 18 nước chư hầu, Thạch Sanh đã dùng niêu cơm thần để chiến thắng giặc, sau đó Thạch Sanh lấy công chúa và được nhường ngôi vua.