luyện nói Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ bài Viếng lăng Bác của Viễn Phương
I. Mở bài:
- “Bác Hồ”- tiếng gọi sao mà thân thương đến thế! Người là một nguồn cảm hứng bất tận trong thơ ca Việt Nam, thơ về Người rất nhiều nhưng mỗi bài thơ lại dẫn ta đến những vùng đất khác nhau. Thật vậy, nếu “Sáng tháng năm” của Tố Hữu là tình cảm tha thiết, sôi nổi của nhà thơ với Bác khi ở chiến khu, hay “Đêm nay Bác không ngủ” của nhà thơ Minh Huệ là niềm xúc động của ông trước tình thương bao la của nguồn sáng dân tộc với mọi người,… Trong khi đó” Viếng lăng Bác” của Viễn Phương lại là bài ca chân thành, cảm động của nhà thơ đối với Người, và có lẽ đây chính là một trong những bài thơ hay nhất viết về Người!
-Giới thiệu khổ 1 của bài thơ Viếng Lăng Bác
II. Thân bài:
1) Giới thiệu vài nét về tác giả Viễn Phương và bài thơ Viếng Lăng Bác
a) Tác giả:
- Viễn Phương ( 1928-2005) tên thật là Phan Thanh Viễn
- Quê quán: An Giang
- Sự nghiệp sáng tác:
+ Viễn Phương là một trong những cây bút có mặt sớm nhất của lực lượng giải phóng miền Nam trong thời kì kháng chiến chống Mĩ cứu nước của dân tộc.
+ Tác phẩm tiêu biểu: “Anh hùng mìn gạt”, “Như mây mùa xuân”, “Lòng mẹ”,…
- Phong cách sáng tác:
+ Thơ ông dễ nhớ, giàu cảm xúc ,lay động lòng người nhưng không bị lụy, cường điệu nỗi đau bởi sự tinh tế trong cách diễn đạt cảm xúc, hình ảnh thơ mộc mạc,nền nã,thì thầm,man mác,bâng khuâng,day dứt,không gút mắt,cầu kì,kênh kiệu,khoa ngôn mà lại vô cùng sâu sắc. Bởi “Viễn Phương là một con người rất đa mang, rất nặng lòng với quá khứ, với cách mạng, quá khứ đấu tranh của dân tộc lẫn vào sâu sắc với thơ anh, với hồn anh, với đời anh” (Nhà văn, nhà báo Mai Văn Tạo).
b) Tác phẩm và khổ thơ 1,2:
- Bài thơ được viết vào tháng 4 năm 1976, khi cuộc kháng chiến chống Mĩ kết thúc thắng lợi, đất nước nước thống nhất, lăng Bác Hồ mới được khánh thành, Viễn Phương ra Bắc thăm Bác, nhà thơ đã viết bài thơ này và được in trong tập “Như mây mùa xuân” năm 1978
-Bài thơ là hành trình ngày ra thăm lăng bác, từ tinh sương đến trưa, đến chiều. Nhưng thời gian trong tưởng niệm là thời gian vĩnh viễn của vũ trụ, của tâm hồn. Cả bài thơ bốn khổ, khổ nào cũng trào dâng một niềm thương nhớ bao la và thương xót vô hạn.
-Hai khổ thơ đầu đã cho người đọc thấy được niềm xúc động nghẹn ngào trào dâng niềm xúc động thiêng liêng, thành kính.khi đến thăm lăng Bác lần đầu của tác giả.
2) Phân tích chi tiết
a) Khổ 1: Niềm xúc động nghẹn ngào khi đến thăm lăng Bác lần đầu của tác giả
Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.
-“Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác”: Lời tự ra mắt của “con” với “Bác”-cách xưng hô của những người trong gia đình, ngọt ngào và thân thương, đậm chất Nam Bộ
- Miền Nam: Mảnh đất cha ông xưa đi mở cõi, trong chiến tranh là mảnh đất “đi trước về sau” muôn vàn gian khổ, Trong hai cuộc chiến tranh giữ nước, miền Nam là một bức thành đồng. Nửa thế kỉ chiến đấu và hi sinh phải chăng không ngoài mục tiêu duy nhất: đất nước độc lập, Nam Bắc một nhà. Khát khao đầy tính ngưỡng vọng ấy là gì, nếu không phải là hướng về đất Bắc, trái tim của cả nước
-Nhà thơ dùng từ “thăm”: nhằm nói giảm nói tránh để giảm nhẹ đi nỗi đau , mặc dù Bác đã đi xa nhưng trong tâm trí mỗi người Bác luôn sống mãi.
-Khi đã đặt chân lên mảnh đất thiêng liêng,cảm xúc của nhà thơ – đại diện cho những đứa con ở xa không khỏi ngỡ ngàng như bước vào một giấc mơ tưởng chừng không có thực. Câu thơ thật vui mừng khôn xiết lại vừa thật xót xa. Một cái gì như kìm nén đã lâu, nay bỗng òa ra thật xúc động. Hai mảnh đất, hai địa đầu đất nước đã được nối liền bằng cuộc hành hương.
-Hình ảnh đầu tiên “hàng tre” kết hợp với từ láy “bát ngát” hiện lên trước mắt màu một màu xanh ngút ngàn trải dài và lan ra quanh lăng của hàng tre quen thuộc đến nao lòng
-Chữ “đã” trong câu “Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát”: cử chỉ thân yêu,một hành động “tay bắt mặt mừng” vồn vã dù được thực hiện bằng một thứ tiếng nói vô ngôn.
-Từ cảm thán “Ôi” đứng đầu câu đã mở ra bao tầng cảm nghĩ: thổn thức có, ngạc nhiên có,bồi hồi có và tự hào cũng có
-“Hàng tre xanh xanh Việt Nam”: Màu xanh của tre,trúc chính là sắc xanh của những linh hồn Việt Nam,một cốt cách Việt Nam đã in trọn vẹn dấu ấn của mình vào đó.
- Thành ngữ “bão táp mưa sa” vừa nói về sự khắc nghiệt của thời tiết, vừa ẩn dụ cho những khó khăn mà quê hương phải trải qua trong hơn bốn nghìn năm để đấu tranh dựng nước và giữ nước.
- Hình ảnh nhân hoá “đứng thẳng hàng” : biểu tượng cho tinh thần bất khuất kiên cường, ngay thẳng, đoàn kết và có tinh thần yêu thương, đùm bọc nhau của nhân dân ta.
+ Liên hệ mở rộng:
“Loài tre đâu chịu mọc cong
Chưa lên đã thẳng như chông lạ thường”
(Tre Việt Nam - Nguyễn Duy)
=> Đó là tinh thần đoàn kết đấu tranh,chiến đấu anh hùng, không bao khuất phục kẻ thù tất cả vì độc lập tự do của nhân dân Việt Nam.Đó cũng là lời hứa của nhân dân miền Nam trước lăng Người, mãi mãi trung thành với đất nước và quyết tâm gìn giữ những thành quả mà dân tộc ta đã giành lất được
Ngữ văn là môn khoa học nghiên cứu ngôn ngữ qua việc phân tích có phê phán những văn bản lưu truyền lại. Đây là môn học giúp chúng ta hiểu biết sâu sắc hơn về ngôn ngữ, văn hóa và tư tưởng. Việc đọc và viết trong môn Ngữ văn không chỉ là kỹ năng, mà còn là nghệ thuật. Hãy để ngôn từ của bạn bay cao và khám phá thế giới văn chương!
Lớp 9 - Là năm cuối ở cấp trung học cơ sở, chúng ta sắp phải bước vào một kỳ thi căng thẳng và sắp chia tay bạn bè, thầy cô. Áp lực từ kỳ vọng của phụ huynh và tương lai lên cấp 3 thật là lớn, nhưng hãy tin vào bản thân và giữ vững sự tự tin!
Copyright © 2021 HOCTAPSGK