Hai nhà thơ Thanh Hải và Hữu Thỉnh là hai tác giả tiêu biểu của nền văn học Việt Nam.Tên tuổi của họ gắn liền với hai tác phẩm tác nổi tiếng: "Mùa xuân nho nhỏ"-Thanh Hải và "Sang thu"-Hữu Thỉnh.Dù đề tài khác nhau,sáng tác trong những hoàn cảnh và thời điểm khác nhau nhưng cả hai bài thơ đều thể hiện tình yêu thiên nhiên sâu sắc.Ta có thể cảm nhận điều đó qua những đoạn thơ sau:

                               "Mọc giữa dòng sông xanh

                                Một bông hoa tím biếc       

                                Ơi con chim chiền chiện   

                                Hót chi mà vang trời       

                              Từng giọt long lanh rơi                 

                             Tôi đưa tay tôi hứng"

                                                         (Mùa xuân nho nhỏ-Thanh Hải)           

                                 Và                           

                          "Bỗng nhận ra hương ổi       

                           Phả vào trong gió se     

                             Sương chùng chình qua ngõ     

                             Hình như thu đã về"

                                                     (Sang thu-Hữu Thỉnh)   

                   Thanh Hải(1930-1980) quê ở Thừa Thiên Huế và Hữu Thỉnh(1942) quê ở Vĩnh Phúc là những tác giả trưởng thành trong thời kì kháng chiến chống Mĩ.Hai bài thơ "Mùa xuân nho nhỏ"-Thanh Hải và "Sang thu"-Hữu Thỉnh là hai tác phẩm tiêu biểu cho phong cách sáng tác của các nhà thơ.Mạch cảm xúc của "Mùa xuân nho nhỏ" đi từ cảm xúc về bức tranh mùa xuân xứ Huế đến cảm xúc về con người,quê hương,đất nước trong mùa xuân.Bài thơ kết thúc bằng những ước nguyện đẹp đẽ của Thanh Hải.Còn bài thơ "Sang thu" là những cảm nhận tinh tế của Hữu Thỉnh về những biến chuyển nhẹ nhàng của thời khắc giao mùa cuối hạ-đầu thu.Những cảm nhận ấy đánh thức tình yêu quê hương,tình yêu thiên nhiên trong mỗi người.Qua đó Hữu Thỉnh ngầm gửi gắm những suy ngẫm về quy luật cuộc sống.Ta có thể cảm nhận được điều đó khi đọc hai đoạn thơ trên. 

                    "Mùa xuân nho nhỏ" của Thanh Hải mở đầu bằng bức tranh mùa xuân xứ Huế đẹp dịu dàng,thơ mộng,xao xuyến lòng người.        

                         "Mọc giữa dòng sông xanh 

                               Một bông hoa tím biếc   

                              Ơi con chim chiền chiện       

                               Hót chi mà vang trời     

                               Từng giọt long lanh rơi         

                                Tôi đưa tay tôi hứng"

Động từ "mọc" và nghệ thuật đảo ngữ được sử dụng gợi hình dung bức tranh mùa xuân mạnh mẽ,căng tràn nhựa sống.Trải qua suốt ba tháng ngủ đông dài rét buốt,nay khi xuân về,những nụ xinh,chồi biếc thức tỉnh,hân hoan chào xuân ấm.Trên nền trời xanh thăm thẳm của dòng sông,"một bông hoa tím biếc" mỏng manh,kiêu hãnh khoe sắc thắm.                

           "Mọc giữa dòng sông xanh                           

         Một bông hoa tím biếc"

Sắc tím biếc gợi liên tưởng đến cố đô xưa.Dường như,mùa xuân đã về trên đất Huế,mùa xuân đã về trên đất cố đô.Một màu tím huyền thoại,sắc tím biếc đi vào văn chương như một nét đặc trưng của xứ Huế.Đọc hai câu thơ,ta thấy được niềm vui,niềm háo hức của nhà thơ Thanh Hải khi chợt nhận ra tín hiệu xuân về.Đắm chìm trong những câu thơ ấy,ta bất giác nhớ đến bức tranh xuân trong "Truyện Kiều" của Nguyễn Du thuở trước:   

                               "Cỏ non xanh tận chân trời             

                      Cành lê trắng điểm một vài bông hoa"

Hai bức tranh xuân được vẽ ở hai thời điểm cách xa hàng thế kỉ nhưng đều mang vẻ đẹp tươi tắn,tràn đầy sức sống.Nguyễn Du chỉ với hai gam màu "xanh" và "trắng" đã vẽ nên một bức tranh xuân xưa hoài cổ.Còn với nhà thơ Thanh Hải,chỉ cần hai gam màu "xanh" và "tím" đã vẽ nên bức tranh xuân xứ Huế đẹp dịu dàng,đầy màu sắc-bức tranh khiến người ta nhớ mãi dù mới chỉ nhìn qua một lần.                               

                 "Ơi con chim chiền chiện               

                    Hót chi mà vang trời"

Nghệ thuật nhân hóa "Ơi con chim chiền chiện" và ngôn từ miền Trung "chi" được sử dụng trong hai câu thơ tiếp tạo nên âm điệu thân thương.Qua đó ta thấy được tình yêu thiên nhiên,yêu quê hương đất nước của nhà thơ Thanh Hải.Ông náo nức khi nhận ra tín hiệu xuân về,náo nức khi nghe tiếng chim chiền chiện hót vang.Thanh Hải cất tiếng gọi "ơi" để hỏi "hót chi mà vang trời".Ông muốn được chia sẻ niềm vui,niềm hân hoan với vạn vật.Bức tranh mùa xuân càng trở nên sống động,đầy đủ màu sắc,âm thanh.             

                      "Từng giọt long lanh rơi               

                     Tôi đưa tay tôi hứng"

Một bức tranh đẹp phải có đầy đủ màu sắc,âm thanh và cả đường nét.Ẩn dụ "giọt long lanh" gợi ra những liên tưởng hết sức thú vị cho người đọc.Những "giọt long lanh" ấy có thể là những giọt mưa xuân,những giọt sương còn vương trên cánh hoa tím biếc hay là tiếng chim hót,là tất cả tinh hoa của mùa xuân kết đọng thành từng giọt,từng giọt.Nhà thơ Thanh Hải đã cảm nhận được điều ấy,ông cảm nhận được vẻ đẹp của mùa xuân.Ông bất giác "đưa tay hứng" như là muốn nâng niu,tận hưởng vẻ đẹp tinh khôi của đất trời.Đọc những câu thơ này,ta cảm nhận sâu sắc tình yêu thiên nhiên,yêu cuộc sống của nhà thơ Thanh Hải.         

                   Còn với những câu thơ trong bài "Sang Thu" của Hữu Thỉnh lại thể hiện sự cảm nhận tinh tế của nhà thơ về vẻ đẹp thiên nhiên trong khoảnh khắc giao mùa cuối hạ-đầu thu.Qua đó ta cảm nhận được tình yêu thiên nhiên của Hữu Thỉnh.                         

     "Bỗng nhận ra hương ổi                       

    Phả vào trong gió se       

      Sương chùng chình qua ngõ         

        Hình như thu đã về"

Hữu Thỉnh cảm nhận tín hiệu thu sang bằng khứu giác,tri giác và xúc giác.Ông nhận ra thu đã về từ hương ổi chín quen thuộc,từ làn gió heo mây se se lạnh và làn sương mỏng mơ hồ xuất hiện chiều chiều.Đây đều là những tín hiệu đặc trưng của mùa thu miền Bắc.Nghệ thuật nhân hóa được sử dụng gợi những liên tưởng thú vị cho người đọc.Hương ổi chín phả mạnh vào trong gió.Làn gió se lạnh báo hiệu hạ đã qua,thu đã đến.Mùa thu đến như một người quen chưa bao giờ lỡ hẹn.Làn sương mỏng "chùng chình" đi qua ngõ,nó như còn ngại ngùng vì mình xuất hiện hơi sớm.Thu đã sang,nhưng còn rất mơ hồ,khó có thể nhận ra.Nhà thơ Hữu Thỉnh phải cảm nhận tinh tế đến mức nào mới có thể nhận ra tín hiệu mùa về?Ông dường như cũng ngỡ ngàng,bỡ ngỡ.Cụm từ "bỗng nhận ra" và "hình như" thể hiện cảm xúc bâng khuâng của Hữu Thỉnh trước khoảnh khắc giao mùa cuối hạ-đầu thu.

                 Hai đoạn thơ hấp dẫn người đọc bởi những giá trị nghệ thuật.Thể thơ 5 chữ,giọng thơ tâm tình như lời tâm sự,lời chia sẻ về cảm xúc trước vẻ đẹp của thiên nhiên.Hình ảnh thơ đẹp,giàu giá trị gợi cảm: giọt long lanh,sương chùng chình,gió se,hương ổi,...Cả hai nhà thơ đã vô cùng tinh tế khi tái hiện được thần thái,vẻ đẹp đặc trưng của mỗi mùa.Thanh Hải tái hiện mùa xuân cố đô với sắc hoa tím biếc,giọt long lanh và tiếng chim chiền chiện ngân nga vang trời.Hữu Thỉnh tái hiện thu sang với hương ổi thơm lừng,làn gió heo mây se lạnh.Các biện pháp tu từ nhân hóa,ẩn dụ,liệt kê được sử dụng thành công,gợi ra những liên tưởng thú vị cho người đọc.Tất cả đã góp phần tạo nên hai bức tranh thiên nhiên đẹp lay động lòng người.   

          "Mùa xuân nho nhỏ"-Thanh Hải và "Sang Thu"-Hữu Thỉnh đã góp phần làm phong phú kho tàng văn học nước nhà.Mỗi lần khi xuân sang,thu đến,đọc lại hai bài thơ,hai đoạn thơ trên ta càng thêm xao xuyến trước vẻ đẹp của hai bức tranh thiên nhiên tươi tắn,tràn đầy sức sống.Ta cảm nhận sâu sắc hơn tình yêu thiên nhiên,yêu quê hương,đất nước của nhà thơ Thanh Hải và nhà thơ Hữu Thỉnh.