Nếu bài thơ Con cò của Chế Lan Viên ngân nga trong lòng ta bài hát ru dịu ngọt, yêu thương của người mẹ ở một làng quê đổng bằng, thì bài thơ Nói với con của Y Phương lại gieo vào lòng ta cầu chuyện tâm tình hồn nhiên, mộc mạc, cùng những lời dặn dò hồn hậu của người cha nơi bản làng vùng cao. Đoạn trích trên bộc lộ sâu sắc tấm lòng của người cha với tình yêu con, tình yêu quê hương và niềm tự hào xứ sở.

Bài thơ Nói với con dài 28 câu viết theo thể thơ tự do. Toàn bài là mạch cảm xúc hồn nhiên mà sâu sắc, mãnh liệt của nhà thơ người Tày tài hoa. Có thể khẳng định, Nói với con là bài thơ và củng là cuộc trò chuyện đầy cảm hứng của người cha dành cho người con yêu quý. Những gì mà cha gửi gắm, kì vọng vào con, những gì mà cha đã trải qua trong đời, những gì mà cha đã cảm nhận được từ cuộc sống và những người xung quanh, tất cả được bày tỏ trong lời thơ rất đỗi thân mật, tự nhiên.

Có lẽ, khi kể cho con nghe vê’ cuộc sống và thế giới quanh mình, dạt dào nhất trong tâm trí của cha là tình yêu và niềm tự hào vô bờ bến vể quê hương xứ sở. Bản làng, cái nôi đã sinh ra cha và giờ đây cũng là cái nôi của cuộc đời con. Người cha đã gắn bó và yêu kính nó bằng tất cả trái tim và khối óc của mình. Điệp ngữ “Người đồng mình” được lặp lại bốn lần trong 24 câu thơ cho thấy sự hòa quyện, gắn kết không tách rời của người cha với cộng đồng bản làng, và cũng cho thấy tình cảm thân thiết của người cha với đồng bào mình.

Người đồng mình yêu lắm con ơi

Đan lờ cài nan hoa

Vách nhà ken câu hát

Rừng cho hoa

Con đường cho những tấm lòng.

Với lối bày tỏ tình cảm chất phác, hổn nhiên của tâm hổn Tày, Y Phương không ngại ngẩn bộc lộ tấm lòng yêu quý đối với đổng bào quê hương. Người cha tràn đầy niềm vui và xúc động khi khẳng định “Người đồng mình yêu lắm con ơi”. Người đổng mình thật đáng yêu, đáng quý, họ là những con người tài hoa, khéo léo và họ truyến tâm hổn vào cuộc sống và những vật xung quanh. Chiếc lờ đánh cá, một dụng cụ lao động quen thuộc, dưới đôi bàn tay tài hoa của họ trông cũng đẹp đẽ, duyên dáng như bông hoa. Câu thơ “Vách nhà ken câu hát” gợi tiếng ca vui vẻ, yêu đời của người đổng mình khi giúp nhau làm nhà, làm cửa và trong cuộc sống hàng ngày. Điều đó phản ánh rất rõ tính cách lạc quan của họ. Người đồng mình còn hiện lên trong mối quan hệ chan hòa, thân thiết với thiên nhiên. Câu thơ giản dị “Rừng cho hoa” được viết nên bởi trải nghiệm cuộc sống lầu dài và lòng biết ơn của con người đối với thiên nhiên. Rừng không chỉ ban tặng cho con người gỗ để làm nhà, sản vật để sống mà còn khiến cho tầm hồn con người cảm xúc, mềm mại và tinh tế hơn với vẻ đẹp của những bông hoa rừng tươi tắn. “Con đường” được nhắc tới trong đoạn thơ có thể là đường làng ngõ xóm, con đường vào rừng, con đường đi học, con đường đi lên nương và những con đường tít tắp đến những miền trời xa. Nhưng dù là con đường nào thì dưới góc nhìn của người cha, nó đều đưa đến những kỉ niệm ân tình, những tấm lòng thơm thảo. Đó là lời nói chân tình, đầy màu sắc trải nghiệm và mênh mông tấm lòng của một người từng trải có niềm tin và tình yêu đời tha thiết với con mình. Trên hành trình cuộc đời, người cha hồi tưởng lại và chia sẻ với con vê’ kỉ niệm đỆP NHẤT

HOIDAP247#

Đáp án:

Giải thích các bước giải:

Tình cảm gia đình luôn được coi là một trong những nguồn cảm hứng mãnh liệt dạt dào nhất cho thơ ca. Trong đó những bài thơ ca ngợi về tình mẫu tử thiêng liêng, phụ tử quý báu. Tìm bài thơ tình mẫu tử không khó nhưng để nói hay nói đúng về tình phụ tử thì có lẽ chỉ có bài thơ “Nói với con” của tác giả Y Phương là thể hiện vô cùng trọn vẹn. Tác giả đã khéo léo đan cài tình cảm gia đình vào trong tình yêu nước yêu dân tộc để dạy dỗ con nên người.

Tình cảm gia đình luôn là thứ sức mạnh lớn lao nhất mà mỗi con người có được. Nó vừa là động lực vừa là thứ vũ khí sắc bén nhất để đưa chúng ta vượt qua những khó khăn trong cuộc sống. Cảm nhận đầu tiên về bài thơ này đó chính là hình ảnh đứa con lớn lên trong tình yêu thương sự đùm bọc chở che và chờ mong của cha mẹ.

“Chân phải bước tới cha
Chân trái bước tới mẹ
Một bước chạm tiếng nói
Hai bước tới tiếng cười”

Ít nhiều những hình ảnh này đã gợi nên trong tâm trí chúng ta cả một trời kí ức mộng mơ. Đó là hình ảnh đứa trẻ bi bô tập nói và lững chững bước những bước đầu tiên trong cuộc đời trong sự chờ mong khắc khoải của cha mẹ. Có ai đó đã từng nói rằng gia đình chính là chiếc nôi êm ái và quý giá nhất để nâng bước con vào đời. Thế nhưng không chỉ có gia đình mới là chiếc nôi nuôi nấng con mà nó còn được gắn chặt với tình cảm của quê hương trong cuộc sống khốn khó mà ân tình của người dân lao động:

Người đồng mình yêu lắm con ơi
...........tấm lòng

Ở đây ta thấy có sự xuất hiện của cụm từ Người đồng mình. Vậy thì người đồng mình là ai? Đó là một cách nói mang đậm nét đặc trưng địa phương của đồng bào miền núi. Ý chỉ những người đồng bào cùng chung một xuất xứ, một quê hương bản quán và một dân tộc. Tác giả đã vận dụng vô cùng khéo léo cách nói của người dân tộc miền núi vào ý thơ. Hầu hết những suy nghĩ đều được miêu tả chân thực qua từng câu chữ. Đan lờ bắt cá, bàn tay khéo léo của người dân lao động đã tạo nên những nan hoa. Vách nhà tạo nên từ những câu hát,…. Rừng ở đây không chỉ cho gỗ quý cho lâm sản quý hiếm mà còn cho cả những bông hoa khoe sắc đẹp cho đời. Sự lao động miệt mài đó đã mang đến cho con người biết bao nhiêu điều tốt đẹp. Con đường không chỉ là nơi in dấu những bước chân xuôi ngược là nơi đi lại mà nó chính là hành trình nuôi nấng con khôn lớn.

Đến đây nhà thơ đã chuyển mạch thơ sang suy ngẫm về cội nguồn về hạnh phúc quê hương bản xứ:

Cha mẹ…
... trên đời

Không chỉ cho con biết về cội nguồn của sinh dưỡng mà ở đây người cha còn muốn răn dạy con cả về những đức tính tốt đẹp của “người đồng mình” đồng thời còn gửi gắm cả những ước mơ vĩ đại vào thế hệ con mai sau. Đó chính là tình yêu lao động hăng say là sức sống bền bỉ vượt lên mọi hoàn cảnh thử thách mọi khó khăn gian khổ:

Người đồng mình thương lắm con ơi

…

Không lo cực nhọc

Ở đây mạch thơ trở nên dồn dập nhanh hơn như một bài ca để răn dạy con những điều quý giá về cách sống và cách làm người. Đầu tiên đó chính là bài học về sự đoàn kết tinh thần tương thân tương ái mãnh liệt. Sự yêu thương đùm bọc chính là sức mạnh để giúp người đồng mình vượt qua biết bao nhiêu gian nan thử thách trong cuộc đời. những câu thơ đối xứng nhau như “cao đo nỗi buồn/ xa nuôi chí lớn” thể hiện thật dứt khoát thật mạnh mẽ những ý chí sắt đá của dân tộc mình.

Cuộc sống có thể vất vả có thể nghèo đói tuy nhiên con người luôn luôn tự hào và gắn bó với mảnh đất quê hương của mình. Và cuối cùng người cha muốn gửi gắm đến người con của mình dù có ở bất cứ đâu, làm bất cứ điều gì thì phải luôn biết nhớ về quê hương. Biết vượt qua mọi cam go thử thách trong cuộc sống bằng ý chí và niềm tin mãnh liệt. Không được chê bai và phản bội quê hương. Đoạn thơ lặp đi lặp lại bởi tiết tấu nhanh mạnh, dứt khoát, cứng rắn và dồn dập bởi những điệp từ, điệp ngữ và cấu trúc linh hoạt lay động trái tim của bất cứ ai nghe.

Có thể nói bài thơ “Nói với con” là một trong những bài thơ xuất sắc nhất nói về tình phụ tử thiêng liêng mà cao quý trên đời. Nó như một chất men ủ càng lâu càng ngọt, càng lâu càng thấm. Tình cảm gia đình chính là thứ tình cảm vô cùng cao quý và thiêng liêng song hành cùng với tình yêu của đất nước, của quê hương. Nó chính là thứ động lực mãnh liệt để vun đắp và nuôi dưỡng tâm hồn mỗi con người